4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 214-216-217-218-219 Cevapları Ada Yayınları

1. Çevrenizde en çok kimlerin konuşmalarını seviyorsunuz?

Cevap: En çok halamın ve öğretmenimin konuşmasını severim. İkisi de sesini yükseltmez, sözümü kesmez. Bir şey isterken “lütfen” der, yanlış yaptığımda bile beni kırmadan anlatır.

2. “Ağzından bal damlamak” deyiminden neler anlıyorsunuz?

Cevap: Bu deyim, çok hoş ve tatlı konuşan kişiler için söylenir. Bal nasıl tatlıysa o kişinin sözleri de öyle tatlıdır. Onu dinleyen sıkılmaz, konuşsun da dinleyeyim ister.

Metni sessiz okuma yöntemiyle okuyunuz. Okumanızda önemli bulduğunuz ifadelerin altlarını çiziniz.

Cevap: Metni gözlerimle, dudaklarımı oynatmadan okudum. Kurşun kalemle şu ifadelerin altını çizdim:

• “Dil yarası yaraların en derinidir”
• Üstelik acı dilin zararı yalnız karşısındakine değildir; kendi sahibini de dünya güzeli olsa çirkinleştirir.
• Ne kadar öfkeli olursanız olun tatlı dil sizi yatıştırır.
• Acı dil onu kırıverirse tatlı dil de imar eder.

Metinden alınan aşağıdaki kelimelerin ve kelime gruplarının anlamlarını tahmin ediniz. Tahminlerinizi sözlük anlamlarıyla karşılaştırınız. Bu kelimeleri birer cümlede kullanınız.

Cevap:

• vitrin → Tahminim: Dükkânın camlı ön kısmı. Sözlük anlamı: Malların sergilendiği camlı bölme.
• manken → Tahminim: Giysi giydirilen cansız kukla. Sözlük anlamı: Üstünde giysi sergilenen insan biçimli model.
• gönül → Tahminim: İnsanın kalbi, içi. Sözlük anlamı: Sevgi ve isteklerin kaynağı sayılan yürek.
• bucak → Tahminim: Köşe, kenar. Sözlük anlamı: Köşe; bir yerin kuytu tarafı.
• aksi → Tahminim: Yolunda gitmeyen, ters. Sözlük anlamı: Ters, olumsuz; huysuz.
• mucize → Tahminim: Şaşırtan, inanılmaz olay. Sözlük anlamı: Akılla açıklanamayan olağanüstü olay.
• hüner → Tahminim: Beceri, marifet. Sözlük anlamı: Ustalık isteyen iş; beceri.
• dil yarası → Tahminim: Kötü sözün verdiği üzüntü. Sözlük anlamı: Kırıcı sözün gönülde bıraktığı acı.
• eninde sonunda → Tahminim: Er ya da geç. Sözlük anlamı: Ne olursa olsun en sonunda.
• Cümlelerim: Vitrindeki bisikleti çok beğendim. Mankenin üstünde sarı bir mont vardı. Öğretmenimiz hepimizin gönlünü kazandı. Kalemimi bucak bucak aradım. Aksi gibi otobüsü kaçırdık. Yavru kuşun kurtulması mucizeydi. Ninem oya örmekte hünerlidir. Dil yarası kolay geçmez. Eninde sonunda yüzmeyi öğreneceğim.

1. Sahici insanları güzel yapan nedir?

Cevap: Dilleridir, yani konuşmalarıdır. Ama her dil insanı güzelleştirmez; bunu yalnızca tatlı dil yapar.

2. Yazarın kimlerin cana yakın olmasına imkânının olmadığını söylüyor?

Cevap: Acı dilli, kırıcı konuşan insanların. Böyle kişiler yüzce çok güzel olsa bile sevilmez, herkes onlardan uzak durur.

3. Hangi yara, yaraların en derinidir?

Cevap: Dil yarası, yani kötü sözün açtığı yara.

4. Acı dilin zararı kimleredir?

Cevap: İki kişiye birden zarar verir: sözü duyan kişiye ve sözü söyleyenin kendisine. Dinleyen kırılır, söyleyen de sevimsiz görünür ve sevilmez.

5. Tatlı dille insanlar neler yapabilir?

Cevap: Öfkeli birini sakinleştirebilir. Normalde yapmak istemediğimiz bir işi bize güle güle yaptırabilir. Kırılan bir kalbi de onarabilir.

6. Tatlı dil dışında, yazar başka neleri hüner saymaktadır?

Cevap: Güzel konuşmayı ve sözü tam yerinde, sırası gelince söylemeyi.

7. Metinde anlatılanlara çevrenizde kimleri örnek verebilirsiniz? O insanları dinlerken neler hissediyorsunuz?

Cevap: (Örnek) Halamı örnek verebilirim. Herkese “canım, kuzum” diye seslenir, kimseyi azarlamaz. Onu dinlerken içim ısınır, kendimi değerli hissederim. Saatlerce anlatsa sıkılmam.

Çevrenizde tatlı diliyle insanları kendisine hayran bırakan birini düşününüz. Bu kişinin resmini çiziniz. Ardından bu kişiyi genel hatlarıyla anlatınız.

Cevap: (Örnek) Halamı çizdim; bana gülümseyerek “Günaydın canım!” diyor. Halam herkesle güler yüzle konuşur. Sesini hiç yükseltmez. Kızdığımda bile beni iki tatlı sözle güldürür. Komşular onunla sohbet etmeye bayılır.

Metnin ana fikrini yansıtan atasözünü işaretleyiniz.

Cevap: Güzel söz yılanı deliğinden çıkarır.

Okuduğunuz metinde geçen bir sorunu ve bu sorun karşısında nasıl davranacağınızı yazınız.

Cevap: (Örnek)

• Sorun: Birinin bana “Kalk şunu yap!” diye emir verir gibi, sert konuşması.
• Nasıl davranırım: Hemen inat etmem, ben de sert cevap vermem. Sakin bir sesle “Rica etsen daha çok sevinirim.” derim. Ben bir şey isterken “lütfen” demeyi unutmam. Böylece kimse kırılmaz, iş de güzelce yapılır.

Metinde geçen deyimleri ve atasözlerini yazınız. Bu deyim ve atasözlerinizden beğendiklerinizi açıklayınız.

Cevap:

• Deyimler: bucak bucak kaçmak, baştan savmak, kalbine işlemek, ağzından bal akmak.
• Atasözleri: Dil yarası yaraların en derinidir. Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
• Beğendiğim deyim: “Ağzından bal akmak”, çok tatlı konuşmak demektir.
• Beğendiğim atasözü: “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.” Güzel söz en inatçı kişiyi bile yumuşatır.

İdil’in posta kutusuna gelen duyuru mesajını okuyunuz. Sizce bu mesaj ne amaçla gönderilmiş olabilir? Bu tür duyurular hangi amaç ya da amaçlarla yapılır? Yazınız.

Cevap: Mesaj, sağanak yağmur yağacağını haber verip insanları uyarmak için gönderilmiş. Duyurular bir şeyi herkese bildirmek, uyarmak ya da bir etkinliğe çağırmak amacıyla yapılır.

“Sonraki Derse Hazırlık” aşamasında yaptığınız çalışma sonucunda edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız. Hayatınız süresince karşılaşacağınız problemler karşısında nasıl davranmanız, bu problemlere çözüm ararken nasıl bir yol izleyeceğiniz hakkında arkadaşlarınızla konuşunuz. Konuşmalarınızda beden dilinizi etkili bir şekilde kullanarak nezaket kurallarına uyunuz.

Cevap: Arkadaşlarıma şunları anlattım: “Dedem bir sorun çıkınca önce sakinleşirmiş, sonra ailesine danışırmış. Ben de bir problemle karşılaşınca panik yapmayacağım. Önce sorunun ne olduğunu anlayacağım. Sonra aklıma gelen çözümleri sıralayıp en uygununu deneyeceğim. Tek başıma çözemezsem büyüklerimden yardım isteyeceğim.” Konuşurken arkadaşlarımın yüzüne baktım, ellerimi kullandım ve kimsenin sözünü kesmedim.

Defterinize daha önce yaşadığınız ve çözebildiğiniz bir problemle ilgili bilgilendirici bir metin yazınız. Metninizde giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine dikkat ediniz. Metninizi bitirdikten sonra tekrar okuyunuz. Gördüğünüz yazım ve noktalama yanlışlarınızı düzelttikten sonra metninizi okuyarak arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: (Örnek)

• Başlık: Kaybolan Kütüphane Kitabı
• Giriş: Geçen ay okul kütüphanesinden aldığım masal kitabını bulamadım. Teslim günü yaklaşıyordu ve çok endişelendim.
• Gelişme: Önce ağlamak istedim ama bunun işe yaramayacağını düşündüm. Kitabı en son nerede okuduğumu hatırlamaya çalıştım. Odamı, çantamı ve salonu sırayla aradım. Bulamayınca durumu anneme anlattım. Annem, hafta sonu gittiğimiz anneannemi aramamı söyledi.
• Sonuç: Kitap anneannemin koltuğunun yanında kalmış. Ertesi gün alıp zamanında teslim ettim. Bir sorun çıkınca sakin kalıp adım adım düşünmenin ve yardım istemenin işe yaradığını öğrendim.

Güvenilir genel ağ siteleri ve basılı kaynaklardan komşulukla ilgili atasözü ve deyimler bularak sınıfa getiriniz.

Cevap:

• Atasözleri: Ev alma, komşu al. Komşu komşunun külüne muhtaçtır. Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür. Hayır dile komşuna, hayır gele başına. Komşuda pişer, bize de düşer.
• Deyimler: komşu kapısı (çok yakın yer), kapı komşu (evleri yan yana olan komşu), komşu hakkı (komşuların birbirine karşı görevleri).