5. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 130-131-132-133-134 Cevapları 1. Kitap

1) Tahta – 1’deki işlemleri inceleyiniz. Bir çarpma işleminde çarpanlardan herhangi biri verilmediğinde bu çarpanı bulmaya yönelik neler söyleyebilirsiniz? Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Verilmeyen çarpanı bulmak için çarpım, bilinen çarpana bölünür.

• Tahtada 36 × 15 = 540 yazıyor. 540 ÷ 36 = 15 ve 540 ÷ 15 = 36 işlemleri de bunu gösteriyor.
• Çarpım hangi çarpana bölünürse bölüm öbür çarpan çıkıyor ve kalan 0 oluyor.

2) Tahta – 2’deki işlemleri inceleyiniz. Bir bölme işleminde bölünen veya bölen verilmediğinde bunları bulmaya yönelik neler söyleyebilirsiniz? Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Bölünen verilmemişse bölen ile bölüm çarpılır; bölen verilmemişse bölünen bölüme bölünür.

• Tahtada 600 ÷ 25 = 24 ve 600 ÷ 24 = 25 yazıyor; 25 × 24 = 600 işlemi de bölüneni veriyor.
• Bu söylediklerim kalansız bölmeler için geçerli. Kalan varsa bölüneni bulurken çarpıma kalan da eklenir.

Aşağıdaki çarpma işlemlerinde verilmeyen sayıları bulunuz. a) 75 x ……. = 7500 b) ……. x 2 = 2000 c) 150 x ……. = 1500 ç) ……. x 12 = 2700 d) 14 x ……. = 784 e) ……. x 36 = 1296

Cevap: a) 100 b) 1000 c) 10 ç) 225 d) 56 e) 36

• a) 7500 ÷ 75 = 100
• b) 2000 ÷ 2 = 1000
• c) 1500 ÷ 150 = 10
• ç) 2700 ÷ 12 = 225
• d) 784 ÷ 14 = 56
• e) 1296 ÷ 36 = 36

Aşağıdaki bölme işlemlerinde verilmeyen sayıları bulunuz. a) 4000 ÷ ……. = 40 b) 500 ÷ ……. = 50 c) ……. ÷ 1000 = 6 ç) ……. ÷ 20 = 70 d) 859 ÷ ……. = 1 e) 1250 ÷ ……. = 10 f) ……. ÷ 90 = 90 g) ……. ÷ 750 = 1 ğ) 2970 ÷ ……. = 90

Cevap: a) 100 b) 10 c) 6000 ç) 1400 d) 859 e) 125 f) 8100 g) 750 ğ) 33

• Bölen verilmeyenlerde bölüneni bölüme böldüm: a) 4000 ÷ 40 = 100, b) 500 ÷ 50 = 10, d) 859 ÷ 1 = 859, e) 1250 ÷ 10 = 125, ğ) 2970 ÷ 90 = 33
• Bölünen verilmeyenlerde bölen ile bölümü çarptım: c) 1000 × 6 = 6000, ç) 20 × 70 = 1400, f) 90 × 90 = 8100, g) 750 × 1 = 750

Yukarıdaki bölme işlemini inceleyiniz. Kimin haklı olduğuna dair fikrinizi nedenleriyle yazınız. Bu fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşarak tartışınız. (Meltem Hanım 9875 TL’lik televizyon için ayda en fazla 900 TL ödeyebiliyor. 9875 ÷ 900 işleminde bölüm 10, kalan 875. Meltem Hanım 10 ay, satıcı 11 ay ödeyeceğini söylüyor.)

Cevap: Satıcı haklıdır; borç 11 ayda biter.

• 10 ay boyunca 900 TL ödenirse 10 × 900 = 9000 TL ödenmiş olur.
• Geriye 9875 − 9000 = 875 TL borç kalır. Bu para da bir ay daha ödeme yapmayı gerektirir.
• Yani 10 taksit 900 TL, 11. taksit 875 TL olur.

250 öğrenciden oluşan bir grup, teleferikle Uludağ’a çıkmak istiyor. Her seferinde en fazla 11 kişi taşıyabilen teleferiğin bütün öğrencileri dağa çıkarabilmek için en az kaç kez sefer yapması gerekir?

Cevap: Teleferik en az 23 sefer yapmalıdır.

• 250 ÷ 11 = 22, kalan 8
• 22 seferde 22 × 11 = 242 öğrenci çıkar. Kalan 8 öğrenci için bir sefer daha gerekir.
• 22 + 1 = 23 sefer

Bir ekmek fırını bir saatte 80 ekmek üretmektedir. Buna göre bu ekmek fırını kaçıncı saatte 9640 ekmeği üretmiş olur?

Cevap: Fırın 9640 ekmeği 121. saatte üretmiş olur.

• 9640 ÷ 80 = 120, kalan 40
• 120 saat dolduğunda 120 × 80 = 9600 ekmek çıkmış olur. Eksik kalan 40 ekmek bir sonraki saatin içinde üretilir.
• 120 + 1 = 121. saat

Aşağıda her biri farklı marka olan iki yazıcı verilmiştir. Bu yazıcıların mürekkepleri tam doluyken yapılabilecek baskı sayısı altlarında gösterilmiştir. (1. Yazıcı: 1000 Baskı, 2. Yazıcı: 5000 Baskı) Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız. a) Günlük 40 baskı yapılırsa kaç gün sonra 1. yazıcının mürekkebi tamamen biter?

Cevap: 1. yazıcının mürekkebi 25 gün sonra biter.

• 1000 ÷ 40 = 25, kalan yok.
• Sağlaması: 25 × 40 = 1000

b) Günlük 27 baskı yapılırsa kaç gün sonra 2. yazıcının mürekkebi tamamen biter?

Cevap: 2. yazıcının mürekkebi 186 gün sonra (186. günde) biter.

• 5000 ÷ 27 = 185, kalan 5
• 185 günde 185 × 27 = 4995 baskı yapılır, 5 baskılık mürekkep kalır.
• Kalan 5 baskı 186. gün yapılınca mürekkep tamamen biter.

Saat 18.00’de ders çalışmaya başlayan İnci’nin ders çalışma programı aşağıdaki tabloda verilmiştir. (Türkçe 50 dakika, Matematik 50 dakika, Fen Bilimleri 40 dakika) Her bir ders arasında on beşer dakika mola veren İnci, ders çalışmayı saat kaçta bitirmiştir?

Cevap: İnci ders çalışmayı saat 20.50’de bitirmiştir.

• Üç ders arasında iki mola var: 2 × 15 = 30 dakika
• Dersler: 50 + 50 + 40 = 140 dakika. Toplam süre: 140 + 30 = 170 dakika
• 170 dakika = 2 saat 50 dakika. 18.00’den 2 saat 50 dakika sonrası 20.50’dir.

Eda ve Ece tiyatroya giderek “Küçük Prens” adlı oyunu izlemişlerdir. Oyun iki bölümden oluşmakta ve ilk bölüm 12.35’te başlayıp 13.28’de, ikinci bölüm 13.40’ta başlayıp 14.30’da bitmiştir. Buna göre tiyatro oyununun süresi toplam kaç dakikadır?

Cevap: Oyunun süresi toplam 103 dakikadır.

• İlk bölüm: 12.35’ten 13.00’e 25 dakika, 13.00’ten 13.28’e 28 dakika; 25 + 28 = 53 dakika
• İkinci bölüm: 13.40’tan 14.00’e 20 dakika, 14.00’ten 14.30’a 30 dakika; 20 + 30 = 50 dakika
• 53 + 50 = 103 dakika (1 saat 43 dakika)

Can, kardeşini 20 Mart 2024 günü genel sağlık kontrolüne götürmüştür. Kardeşine ait bilgi formundaki yaş bölümünde 1 yaş 4 ay 18 gün yazdığını görmüştür. Can’ın kardeşinin doğum tarihini gün, ay ve yıl olarak hesaplayınız.

Cevap: Can’ın kardeşi 2 Kasım 2022’de doğmuştur.

• Tarihi gün, ay, yıl olarak yazdım: 20 . 3 . 2024. Bundan 18 gün, 4 ay, 1 yıl çıkaracağım.
• Gün: 20 − 18 = 2
• Ay: 3’ten 4 çıkmaz. Yıldan 1 yıl (12 ay) aldım: 3 + 12 = 15, 15 − 4 = 11. Yıl 2023 oldu.
• Yıl: 2023 − 1 = 2022. Doğum tarihi 2 . 11 . 2022, yani 2 Kasım 2022.

Farklı şekilde tasarlanmış dört bisikletin fiyatı aşağıda verilmiştir. (2940 TL, 2520 TL, 2460 TL, 2760 TL) Buna göre aşağıdaki soruları cevaplandırınız. a) 4000 TL para biriktirip tasarımını beğendiğiniz bisikleti aldığınızda kaç TL para üstü alırsınız?

Cevap: Ben 2520 TL’lik turkuaz bisikleti beğendim; 1480 TL para üstü alırım. (Örnek cevap)

• 4000 − 2520 = 1480 TL
• Başka bisiklet seçenler için: 2940 TL’lik bisiklette 1060 TL, 2460 TL’lik bisiklette 1540 TL, 2760 TL’lik bisiklette 1240 TL para üstü kalır.

b) Tasarımını beğendiğiniz bisikletten kardeşinize de aldığınızda ödemeniz gereken toplam tutar kaç TL olur?

Cevap: İki bisiklet için 5040 TL öderim.

• 2 × 2520 = 5040 TL

c) Bir yıl sonunda tasarımını beğendiğiniz bisikleti alabilmek için ayda kaç TL biriktirmeniz gerekir?

Cevap: Ayda 210 TL biriktirmem gerekir.

• Bir yıl 12 aydır: 2520 ÷ 12 = 210 TL
• Sağlaması: 210 × 12 = 2520

ç) Tasarımını beğendiğiniz bisikleti haftada 75 TL biriktirerek kaç ay sonra alabilirsiniz? (1 ay = 4 hafta)

Cevap: 9 ay sonra alabilirim.

• Bir ayda biriken para: 4 × 75 = 300 TL
• 2520 ÷ 300 = 8, kalan 120
• 8 ayda 2400 TL birikir, 120 TL eksik kalır. Bu yüzden 9. ayın da geçmesi gerekir.