5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 104-105-106-107-108 Cevapları 1. Kitap

Sizce doğayı sevmemiz neden önemlidir? Doğayı korumamız gerektiğiyle ilgili neler düşünüyorsunuz?

Cevap: Doğa bize temiz hava, su ve yiyecek verir. Ağaçları, hayvanları ve toprağı korumazsak yaşamak zorlaşır. Bu yüzden doğayı sevmeli, ona zarar vermemeliyiz.

Atatürk Orman Çiftliği ile ilgili yaptığınız araştırmadan edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Atatürk Orman Çiftliği, 1925’te Ankara’da Gazi Orman Çiftliği adıyla kuruldu. Atatürk, çiftçilere örnek olsun ve tarım ile hayvancılık gelişsin diye bu çiftliği kurdu. Çiftlikte üretilen süt ve ürünler Ankaralılara satıldı.

Öğretmeniniz metni okurken onu dikkatlice dinleyiniz. Metni işitilebilir bir ses tonuyla anlamı yansıtacak şekilde doğru vurgu ve tonlamalarla okuyunuz. Anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını defterinize not ediniz. Bunların anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz.

Cevap: Öğretmenimi dinledim, sonra metni vurgulara dikkat ederek okudum. Defterime “ıslah etmek” ve “kıraç” sözcüklerini yazdım. “Islah etmek”i “düzeltmek, iyileştirmek”, “kıraç”ı “verimsiz, kurak” diye tahmin ettim. Sözlükte baktığımda tahminlerimin doğru olduğunu gördüm.

Okuma sürecinizi tema sonundaki “Okuma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak değerlendiriniz.

Cevap: (Örnek) Ölçekte metnin içeriğine yönelik tahminde bulunduğumu, vurgu ve tonlamaya uygun okuduğumu ve öğretmenim okurken metni kitaptan takip ettiğimi “Evet” olarak işaretledim. Sesimi ortama göre ayarlamayı “Kısmen” yaptım.

Aşağıdaki soruların cevaplarını metinden hareketle defterinize yazınız.

1. Atatürk’ün seçtiği çiftlik arazisinin özellikleri nelerdir? Niçin böyle bir araziyi tercih etmiştir?

Cevap: Arazi kıraç, bataklık, çorak ve fakir bir yerdir. Ağacı da suyu da yoktur. Atatürk bu yeri bilerek seçmiştir. Çünkü en kötü toprağın bile emek ve bilimle en iyiye dönüşebileceğini göstermek istemiştir.

2. Tarım uzmanlarının ve Alman uzmanın araziyle ilgili görüşleri nelerdir? Atatürk bu görüşleri nasıl değerlendirmiştir?

Cevap: Tarım uzmanları, bu arazide hiçbir tarım yapılamayacağını söylemiştir. Alman uzman ise orada ya sabrın ya da paranın biteceğini belirtmiştir. Atatürk bu olumsuz raporları, en kötü toprağı bulduğunun kanıtı olarak görmüş ve çalışmaları başlatmıştır.

3. Atatürk çiftliği kurarken hangi adımları atmıştır? Çiftliğin genişlemesi için neler yapılmıştır?

Cevap: Atatürk çiftliği kurmak için uzmanlarına hemen işe koyulmalarını söylemiştir. Önce yönetim merkezi, park ve sebze bahçelerinin bulunduğu 20.000 dönüm arazi yüksek bir fiyata satın alınmıştır. Bunu duyan çevredeki arazi sahipleri de satmak istemiştir. Böylece Etimesgut, Balgat, Çakırlar, Güvercinlik, Macun, Tahar ve Yağmur Baba çiftlikleri de alınarak çiftlik büyütülmüştür.

Okuduğunuz “Atatürk ve Çiftlik” metnindeki “yeşil” kelimesinden hareketle oluşturulan aşağıdaki tabloyu inceleyiniz. Daha sonra boş tabloları örneğe uygun şekilde doldurunuz.

Cevap:

• Metinden alıntı: “Çiftlik yeri için öyle uzun boylu dolaşmaya…” → Ortak sözcük: UZUN, pekiştirmeli sözcük: upuzun, ikileme: uzun uzun, çağrışım: yolculuk. Benim cümlem: Dedemle uzun uzun sohbet ettik.
• Metinden alıntı: “…aldığını hemen anlamamızı sağlıyor.” → Ortak sözcük: HEMEN, pekiştirmeli sözcük: hemencecik, ikileme: hemen hemen, çağrışım: acele. Benim cümlem: Zil çalar çalmaz hemencecik bahçeye indik.

a. Metnin anahtar kelimelerini belirleyiniz. Bu kelimelerin metinle ilişkisini örnekteki gibi açıklayınız.

Cevap:

• çiftlik: Atatürk’ün Ankara’da kurduğu Gazi Orman Çiftliği metnin merkezindedir. Çiftlik, halka tarımı ve doğa sevgisini öğretmek için kuruldu.
• çorak: Atatürk, çorak ve bataklık bir yeri bilerek seçti. Bu seçimle emeğin her toprağı yeşertebileceğini göstermek istedi.
• bilim: Uzmanların olumsuz raporlarına rağmen bilimsel yöntemlerle çalışıldı. Metin, bilimin toprağı bile değiştirdiğini vurgular.
• yeşil: Atatürk yeşili çok severdi. Halkına gezecekleri yeşil bir alan armağan etmek, çiftliğin kuruluş nedenlerinden biridir.

b. Belirlediğiniz anahtar kelimelerle dilimizin doğru, güzel ve etkili kullanıldığı cümleler yazınız. Cümleleri gözden geçirip varsa cümlelerinizdeki gereksiz kelimeleri çıkarınız.

Cevap:

• Çiftlik, Atatürk’ün tarıma verdiği önemi gösteren en güzel eserlerden biridir.
• Çorak topraklar bilimle ve emekle yemyeşil olabilir.
• Atatürk, halkına yeşil bir yaşam alanı armağan etmek istedi.
• Bilimsel çalışmalar sayesinde bozkır, verimli bir çiftliğe dönüştü.

Metinden alınmış aşağıdaki ifadeleri okuyunuz. Sizce bu ifadelerle anlatılmak istenen düşünce hangisidir? İşaretleyiniz.

Cevap:

• “Yeşili görmeyen gözler renk zevkinden yoksundur.” → Doğa ve yeşillik insan yaşamı için değerlidir.
• “İşte istediğim yer böyle olmalıdır.” → Atatürk, zor görünen işleri başarmayı amaçlamaktadır.
• “Burayı biz ıslah etmezsek kim gelip ıslah edecektir?” → Ülkenin sorunlarını çözmek için sorumluluk almak gerekir.
• “En kötünün bile çalışarak ve bilimsel yöntemleri kullanarak nasıl en iyiye dönüşebildiğini göstermiştir.” → Bilim ve emek başarıya ulaşmada önemlidir.
• “Halkına çocuklarıyla birlikte gezecekleri, eğlenecekleri ve bilgilenebilecekleri bir yeşil alan armağan eder.” → Atatürk, toplumun yaşam kalitesini artırmayı önemsemektedir.

a. Aşağıdaki düşüncelerden hangileri okuduğunuz metnin ana fikrine ulaşmanıza yardımcı olur? İşaretleyiniz.

Cevap:

• Toplumun yararı için uzun vadeli çalışmalar yapmak önemlidir.
• Verimsiz görülen yerler emek ve bilgiyle değerlendirilebilir.
• Emek ve bilim, zor görünen koşulları değiştirebilir.

b. İşaretlediğiniz ifadelerden yararlanarak metnin ana fikrini söyleyiniz.

Cevap: Emek ve bilimle çalışılırsa en verimsiz görünen yer bile topluma yararlı, değerli bir yere dönüşebilir.