5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 109-110-111-112-113 Cevapları 1. Kitap

Aşağıdaki tanılayıcı dallanmış ağacı inceleyiniz. Buradaki bilgilerin doğru ya da yanlış olduğuna karar vererek yönlendirici okları okları (Doğru: D, Yanlış: Y) takip ediniz. Ardından ulaştığınız çıkışı işaretleyiniz.

Cevap: 2. çıkışa ulaşılır. Yol şöyledir:

• “Cesur bir çocuk zorluklardan kaçmaz.” cümlesinde “cesur” kelimesi “çocuk” ismini niteler. → D
• “Nazik insanlar çevresine örnek olur.” cümlesinde “nazik” kelimesi bir ismi nitelemektedir. → D
• “Sabırlı insan her soruyu dinler.” cümlesinde “insan” kelimesi ismi nitelemektedir. → Y

a. Okuduğunuz metinden alınan bölümü inceleyiniz. İsmi niteleyen veya belirten kelimeleri bulup bu kelimelerin altını çiziniz.

Cevap:

• İsmi niteleyen sözcükler: iyi (fiyat), yüksek (fiyat), büyük (işletme), modern (tarım işletmesi), yeterli (genişlik), yeşil (alan), modern (tarım yöntemleri)
• İsmi belirten sözcükler: 20.000 (dönüm), o (gün), bir (fiyat), bu (fiyat), bu (şekil), bir (tarım işletmesi), bir (arazi varlığı), bu (çalışma), bir (yeşil alan), ilk (örnekler), bir (çiftlik)

b. Bulduğunuz kelimeleri ismi niteleyen ve belirten sözcükler olarak defterinizde gruplayınız.

Cevap: Defterime iki sütun çizdim. Birinci sütuna iyi, yüksek, büyük, modern, yeterli ve yeşil sözcüklerini yazdım. İkinci sütuna 20.000, o, bu, bir ve ilk sözcüklerini yazdım.

a. Cumhuriyet’in 200. yılında Türkiye’de eğitim, bilim, teknoloji ve günlük yaşamın nasıl olabileceğini tahmin ediniz. Ardından tahminlerinize ilişkin 2-3 dakikalık bir konuşma tasarlayınız. Konuşmanızı arkadaşlarınıza sununuz. Konuşmanızı yaparken aşağıdaki ölçütleri dikkate alınız.

Cevap: Değerli arkadaşlarım, Cumhuriyetimizin 200. yılında okullarımızın çok farklı olacağını düşünüyorum. Derslerde yapay zekâ destekli programlar kullanılacak, herkes kendi hızında öğrenecek. Bilim insanlarımız hastalıklar için yeni ilaçlar ve uzay için yeni araçlar bulacak. Şehirlerde sessiz, elektrikli araçlar yaygınlaşacak, havamız daha temiz olacak. Günlük yaşamda robotlar ev işlerinde bize yardım edecek. Bütün bunların temelinde Atatürk’ün gösterdiği bilim ve emek yolu olacak. Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

b. Arkadaşlarınızdan birinin konuşmasını aşağıdaki “Akran Değerlendirme Ölçeği”nde verilen ölçütlere göre değerlendiriniz.

Cevap: (Örnek değerlendirme)

• Konuşmasında temayla ilgili kelime ve kelime gruplarını kullandı. → Evet
• Kullandığı kelimeleri gerektiğinde beden diliyle de yansıttı. → Evet
• Konuşmasında Cumhuriyet’in geleceğine ilişkin tahminlerine yer verdi. → Evet
• Özgün cümleler kullandı. → Evet
• Ses tonunu herkesin duyabileceği şekilde ayarladı. → Kısmen
• Bağlantı ifadelerini kullandı. → Evet
• Konuşmasını verilen sürede tamamladı. → Evet

a. “Oğlu Hüseyin’den Emine Ana’ya Mektuplar” metninin işlenişinde 83. sayfada verilen 7. Etkinlik’teki çözüm bölümü örneğini 87 ve 97. sayfalarda yazdığınız serim ve düğüm bölümlerini okuyunuz. Aşağıda verilen yönergelerden hareketle olayın çözüm bölümünü yazınız.

Cevap:

Atatürk, çocukları görünce gülümsedi ve testileri kendi elleriyle aldı. “Siz çok cesursunuz ama cephe çocukların yeri değil,” dedi. Eren utanıp başını eğdi. Ferhat, “Biz yalnızca askerlerimize su getirmek istedik,” diye mırıldandı. Atatürk, “Bu su bugün askerlerimize ilaç gibi gelecek. Siz de bu vatanın en güzel geleceğisiniz,” dedi. Çocuklar köye dönünce o günü hiç unutmadılar. Eren, vatan sevgisinin yaşla ilgisi olmadığını anladı.

b. “Yazalım” etkinliğindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi öğretmeninizin geri bildirimleriyle belirleyiniz. Daha sonraki etkinliklerde güçlü yönlerinizi kullanmaya, gelişmeye açık yönlerinizi güçlendirmeye özen gösteriniz.

Cevap: Öğretmenime göre güçlü yönüm, konuşmalarla hikâyeyi canlı yapmam. Gelişmem gereken yönüm, olayları biraz daha ayrıntılı anlatmam. Bir sonraki yazımda bunu denemeye çalışacağım.

Atölye çalışmasında kullanmak üzere Atatürk ile ilgili görseller, Milli Mücadele’nin önemli olaylarıyla ilgili kısa bilgi, şiir, mektup vb. hazırlayınız. Ayrıca fon kartonu, yapıştırıcı, boya kalemleri vb. malzemeleri yanınızda bulundurunuz.

Cevap:

• Görseller: Atatürk’ün Samsun’a çıkışı ve Meclis’in açılışıyla ilgili fotoğraflar
• Kısa bilgi: 19 Mayıs 1919 Samsun’a çıkış, 23 Nisan 1920 TBMM’nin açılışı, 30 Ağustos 1922 Başkomutanlık Meydan Muharebesi, 29 Ekim 1923 Cumhuriyet’in ilanı
• Şiir ve mektup: “Atatürk İçin” şiiri ve Hüseyin’in annesine yazdığı mektuptan bir bölüm
• Malzemeler: Fon kartonu, yapıştırıcı, boya kalemleri

a. Milli Mücadele ile ilgili bir sınıf panosu hazırlayınız. Panoyu hazırlarken aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız.

Cevap: Panomuza “Milli Mücadele Yolunda” adını verdik. Önce fon kartonunu bölümlere ayırıp planladık. Samsun’a çıkıştan Cumhuriyet’in ilanına kadar olan olayları tarih sırasıyla kartlara yazdık. Her kartın yanına bir fotoğraf ya da çizim yapıştırdık. Panonun altına şiiri ve mektubu astık.

b. Yaptığınız sınıf panosunu aşağıdaki ölçekte verilen ölçütlere göre değerlendiriniz. Ölçeğin sonuçlarından hareketle güçlü yönlerinizi belirleyiniz. Gelişmeye açık yönlerinizi öğretmeninizin geri bildirimleriyle sonraki yazma etkinliklerinde güçlendirmeye çalışınız.

Cevap: (Örnek değerlendirme)

• Panoyu hazırlamaya başlamadan önce bir planlama yaptım. → Evet
• Panoda Milli Mücadele’nin önemli dönüm noktalarına yer verdim. → Evet
• Görselleri ve yazıları kronolojik sıraya göre yerleştirdim. → Evet
• Panoyu hazırlarken tema boyunca öğrendiklerimden de yararlandım. → Evet
• Temada öğrendiğim yeni kelime ve kelime gruplarını yazımda kullandım. → Kısmen
• Atölye çalışmamı öğretmenimin verdiği süre içinde tamamladım. → Evet

a. Atatürk’ün çocukların eğitimine önem vermesi toplumumuzun gelişmesine nasıl bir katkıda bulunmuş olabilir?

Cevap: Atatürk çocukların eğitimine önem verdiği için okullar açıldı ve okuma yazma yaygınlaştı. Okuyan çocuklar büyüyünce öğretmen, doktor, mühendis oldu. Milli Mücadele’de insanlarımız yokluk ve zorluk çekmişti; eğitimli nesiller ülkeyi yeniden kurdu. Böylece ülkemiz bilimde ve sanatta ilerledi.

b. Arkadaşlarınızdan birinin konuşmasını tema sonundaki “Akran Değerlendirme Ölçeği”nde verilen ölçütlere göre değerlendiriniz.

Cevap: Arkadaşımı dinlerken temayla ilgili sözcük kullanıp kullanmadığına, sesini ve beden dilini nasıl kullandığına ve süreye uyup uymadığına baktım. Ölçütlerin çoğuna “Evet” dedim, sesini ayarlamasını “Kısmen” işaretledim.