5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 143-144-145-146-147 Cevapları 1. Kitap
6 dk okuma 0 yorum
5. sınıf Türkçe ders kitabının (1. Kitap) “Korkuluk ve Uçan Balon Şiirleri” bölümünde 143, 144, 145, 146 ve 147. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 143-144-145-146-147 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Korkuluk ve Uçan Balon Şiirleri Cevapları
“Korkuluk” şiirinde tarlada duran bir korkuluk kendini anlatır, korkuları sevgiyle yenmeyi önerir ve çocuklara seslenir. “Uçan Balon” şiirinde ise bir çocuğun elinden kaçıp bulutların arasında yalnız kalan bir balon konuşur. Sayfalarda ayrıca büyük harflerin yazımını, amaç bildiren ifadeleri, Alper Gezeravcı’nın tanıtım kartını ve öyküleyici metin yapısı stratejisini çalışıyoruz.
Sayfa 143 Cevapları
Bu sayfada: Şiir sevgimizi ve şiirin duygu anlatmadaki yerini konuşuyoruz. Ardından “Korkuluk” şiirini dinleyip okuyoruz.
Keşif Yolculuğu
Şiir okumayı sever misiniz? Neden?
Cevap: Evet, severim. Şiirlerde az sözle çok duygu anlatılıyor, kafiyeli dizeleri sesli okumak da bana eğlenceli geliyor.
İnsanlar, duygularını ifade etmek için neden şiiri seçiyor olabilir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Çünkü şiirde duygular benzetmeler, ahenk ve kısa dizelerle daha etkili anlatılabilir. Şiiri okuyan kişi de anlatılan duyguyu daha kolay hisseder.
Öğretmeniniz şiiri okurken siz de onu kitabınızdan takip ediniz.
Cevap: Öğretmenimi kitabımdan izledim; hangi dizenin okunduğunu parmağımla gösterdim.
Şiiri tür özelliklerini de dikkate alarak işitilebilir bir ses tonuyla anlamı yansıtacak şekilde vurgu ve tonlamaya dikkat ederek okuyunuz.
Cevap: Şiiri dizelerin sonlarında sesimi hafifçe yükselterek, duraklarda soluklanarak okudum. “Ben bir korkuluğum.” dizesini gururlu, son iki dizeyi çocuklara seslenir gibi okudum.
Arkadaşınız şiiri okurken anlamadığınız kelimeler olursa bunları ve anlamlarına yönelik tahminlerinizi 2. Etkinlik’teki uygun alanlara yazınız.
Cevap: Arkadaşım okurken ufuk, selamlaşmak, korkuluk, eser, teslim etmek ve gün etmek sözcüklerini işaretledim. Tahminlerimi 2. Etkinlik’e yazdım.
Sayfa 144 Cevapları
Bu sayfada: Şiirdeki renklendirmenin okumamıza etkisini yazıyoruz. Bilmediğimiz sözcüklerin anlamını tahmin edip sözlükten kontrol ediyor, şiirle ilgili dört soruyu cevaplıyoruz.
1. Etkinlik
Şiir üzerinde yapılmış renklendirme ile ilgili aşağıdaki cümleleri tamamlayınız.
Cevap: Renklendirme, şiiri okumamı ve anlamamı sağladı çünkü şiirdeki anlam öbeklerini aynı renkte görünce nerede duracağımı kolayca anladım ve dizeleri akıcı okudum. İkinci cümle (“yardımcı olmadı çünkü”) renklendirme işime yaramadıysa tamamlanacağı için boş bıraktım.
2. Etkinlik
Belirlediğiniz kelime ve kelime gruplarının anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten bularak yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu kontrol ediniz.
Cevap: Tahminlerim ve sözlük anlamları şöyle; hepsinin doğru çıktığını görüp kutulara onay işareti koydum:
- ufuk: Tahminim “göğün yere değdiği sanılan uzak yer”. Sözlükte gökle yerin birleşir gibi göründüğü uzak çizgi, yani çevren olarak geçer.
- selamlaşmak: Tahminim “birbirine merhaba demek”. Sözlükte birbirini selamlamak demektir.
- korkuluk: Tahminim “kuşları ürkütmek için dikilen kukla”. Sözlükte kuşları ürkütmek için tarlaya, bağa ya da bahçeye dikilen kukla olarak geçer.
- eser: Tahminim “iz, belirti”. Sözlükte de iz, belirti anlamı vardır.
- teslim etmek: Tahminim “bir şeyi başkasına bırakmak, vermek”. Sözlükte bir şeyi başkasına vermek, bırakmak, devretmek demektir.
- gün etmek: Tahminim “eğlenerek güzel vakit geçirmek”. Sözlükte eğlenip zevkli vakit geçirmek olarak geçer.
3. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz şiirden hareketle sözlü olarak cevaplayınız.
1. Korkuluk, ismini neden değiştirmek istemektedir?
Cevap: Korkuluk, adının “korkusuzluk” olmasını istiyor. Çünkü böyle bir adı olsaydı bütün korkuları silip geçebileceğini düşünüyor.
Neden?
Şiirde “Korku-suz-luk olsaydı keşke ismim, tüm korkuları siler geçerdim” dizeleri var. Korkuluk, adının korku olmamasını istediğini böyle anlatıyor.
2. Şaire göre korkuyu yok eden nedir?
Cevap: Şaire göre korkuyu yok eden içten sevgidir.
Neden?
Şair, “Korkuyu üretir boş beyinler! Hepsini yok eder, içten sevgiler…” diyor. Korkuyu yok eden şeyi son dizede açıkça söylüyor.
3. Şiirde korkuluk kendini nasıl tarif etmektedir?
Cevap: Korkuluk, güneşle ilk kendisinin selamlaştığını söylüyor. Kollarını iki yana açtığını, saman sarısı saçları olduğunu ve şapkasının hiç eksik olmadığını anlatıyor. Bir tek insanların ondan korkmadığını da ekliyor.
4. Şair, şiiri kime hitap ederek sonlandırmaktadır?
Cevap: Şair, şiiri çocuklara seslenerek bitiriyor: “Korkularınızı korkuluklara teslim edin, siz çocuklar gününüzü gün edin.”
Sayfa 145 Cevapları
Bu sayfada: Korkulukla ilgili bilgileri şiire uyup uymadığına göre işaretliyor, şairin mesajını tamamlıyoruz. “Korku-suz-luk” sözcüğünün yazılış amacını ve korkuluğun dileğini buluyoruz.
4. Etkinlik
a. “Korkuluk” ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangileri şiirdeki anlatımla örtüşmektedir? İşaretleyiniz.
Cevap: İlk madde dışında dört maddeyi de işaretledim:
- İnsanları gerçekten korkutan canlı bir varlıktır. → Örtüşmüyor
- Tarlaları korumak için kullanılan insan biçimindeki bir nesnedir. → Örtüşüyor
- Dış görünüşüyle korkutucu görünse de aslında zarar vermez. → Örtüşüyor
- Sevgi ve mutlulukla ilişkilendirilen bir karakter olarak anlatılmıştır. → Örtüşüyor
- İnsanların korkularını yenmesine yardımcı olan bir karakter olarak anlatılmıştır. → Örtüşüyor
Neden?
Korkuluk şiirde canlı bir varlık değil; kollarını açıp tarlada duran, saman saçlı ve şapkalı bir nesnedir. İnsanlar ondan korkmaz, o da mutluluk ve sevgiyle korkuların yok edilebileceğini anlatır. Bu yüzden yalnızca ilk bilgi şiire uymaz.
b. Etkinliğin “a” maddesindeki işaretlemenizden ve şiirin bütününden hareketle şairin vermek istediği mesajı uygun ifadeleri yazarak tamamlayınız.
Cevap: Bazı korkular, boş düşüncelerle büyür; içten sevgi ve mutluluk bu korkuları azaltabilir.
5. Etkinlik
a. Şairin “korku-suz-luk” kelimesini bu şekilde yazma amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir? İşaretleyiniz.
Cevap: “Korku” ile “-suzluk” ekinin anlamını fark ettirmek.
Neden?
Sözcük “korku”, “-suz” ve “-luk” diye parçalanarak yazılmış. Böylece “korku olmayan durum” anlamının nasıl oluştuğu gözümüze çarpıyor. Öbür iki şık şiirde anlatılan bir şey değil.
b. “Korku-suz-luk olsaydı keşke ismim” dizesinden hareketle korkuluğun dileği aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz.
Cevap: Korkunun olmadığı, insanların daha huzurlu ve mutlu olduğu bir durumu anlatmak.
Sayfa 146 Cevapları
Bu sayfada: “Anadolu” metnini dinleyip söz sanatlarının geçtiği cümleleri buluyoruz. Konuşturma ve kişileştirmenin tanımını okuyup “Uçan Balon” şiirine geçiyoruz.
6. Etkinlik
Karekodu okutarak “Anadolu” adlı metni dikkatlice dinleyiniz. Metni dinlerken aşağıdaki söz sanatlarının geçtiği cümleleri belirleyerek aşağıdaki alanlara yazınız.
Cevap:
- Kişileştirme: “Dağlar sanki yüzyıllardır süregelen bir hikâyenin anlatıcısı gibi gururla, onurla, mutlulukla dimdik durur ovaların başucunda.”
- Konuşturma: “Ovalar bereketin simgesi olarak seslenir dağlara: ‘Bereket benim!’ diye.”
- Benzetme: “Anadolu bin bir renk ve dokunuşla işlenmiş bir halı gibi serilir önümüze.”
Neden?
Dağlara gurur ve onur duymak gibi insana özgü duygular verildiği için ilk cümle kişileştirmedir. Ovalar dağlara doğrudan “bereket benim” diye seslendiği için ikinci cümle konuşturmadır. Üçüncü cümlede Anadolu, “halı gibi” denerek bir halıya benzetilmiştir.
7. Etkinlik
a. Aşağıdaki şiiri okuyunuz.
Cevap: “Uçan Balon” şiirini okudum. Bir çocuğun elinden kaçan balon, bulutların arasında yalnız kaldığını ve söyleşecek dostu olmadığını anlatıyor.
Sayfa 147 Cevapları
Bu sayfada: “Uçan Balon” şiirinden yola çıkıp akış şemasındaki ifadelerin doğruluğunu belirliyor, oklarla kişileştirme sanatının tanımına ulaşıyoruz.
7. Etkinlik
b. Okuduğunuz şiirden hareketle aşağıdaki ifadelerin doğruluk durumunu belirleyip uygun okları takip ediniz.
Cevap: Okları şöyle izledim:
- 1. “Şiir balonun ağzından yazılmıştır.” → Evet
- 2. “Şiirde insana ait bazı özellikler balona verilmiştir.” → Evet
- 4. “İnsan dışındaki varlıkların insanlar gibi konuşmasına ‘konuşturma sanatı’ denir.” → Evet
- 6. Ulaştığım kutu: “İnsan dışındaki varlıklara insana ait özellikler verilmesine ‘kişileştirme sanatı’ denir.”
Neden?
Şiir “Ben bir uçan balondum” diye başlar; balon kendini anlatır, yani şiir balonun ağzından yazılmıştır. Balon yalnız kalmaktan ve dost bulamamaktan söz ederek insanlar gibi hisseder. 7. etkinlikteki tanıma göre insan dışındaki varlıkların konuşması konuşturmadır; insana özgü özellikler verilmesi de kişileştirmedir.
Soru sor ya da yorum yaz