5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 148-149-150-151-152-153 Cevapları 1. Kitap

a. Büyük harflerin kullanıldığı yerler ile ilgili aşağıdaki tabloyu dikkatle inceleyiniz.

Cevap: Tabloyu inceledim. Yedi kural var: millet, boy ve oymak adları (1 yaprak); dil ve lehçe adları (2); devlet adları (3); din ve mezhep adları ile mensupları (4); din ve mitolojiyle ilgili özel adlar (5); gezegen ve yıldız adları (6); düşünce ya da hayat tarzı bildiren doğu ve batı sözleri (7).

b. Aşağıdaki cümlelerde büyük harflerin nerelerde kullanıldığına dikkat ediniz. Etkinliğin “a” maddesinde verilen ifadeleri dikkate alarak cümle başlarına örnekteki gibi uygun sayıda yaprak çiziniz.

Cevap:

• Bu yarışmada Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil ettiğim için gururluyum. → 3 yaprak (örnek)
• Sınıfımıza yeni gelen İspanyol arkadaşların heyecanı gözlerinden okunuyor. → 1 yaprak
• Kardeşim İtalyanca şarkılar dinlemekten büyük keyif alıyor. → 2 yaprak
• İslam inancında dört büyük melekten biri Cebrail’dir. → 4 ve 5 yaprak
• Bayram sabahlarında bütün Müslümanlar camilere akın eder. → 4 yaprak
• Batı’nın çalışkanlığı ile Doğu’nun insan merkezli özellikleri bir araya gelmeli. → 7 yaprak
• Güneş’e en yakın gezegenin Merkür olduğunu duyunca şaşırdı. → 6 yaprak

a. En mutlu olduğunuz yer neresidir? Neden? Düşününüz.

Cevap: En mutlu olduğum yer babaannemin köydeki bahçesi. Çünkü orada kuş sesleri arasında oyun oynuyor, ağaçtan taze meyve topluyor ve kendimi çok özgür hissediyorum.

b. En mutlu olduğunuz yeri ve orada mutlu olmanızın nedenlerini aşağıdaki yönergeler doğrultusunda anlatınız.

Cevap: (Örnek konuşma) Sizlere en mutlu olduğum yeri, babaannemin köydeki bahçesini anlatmak istiyorum arkadaşlar. Bahçede kiraz ve elma ağaçları var; sabahları kuşların sesiyle uyanıyorum. Kardeşimle ağaçların gölgesinde oyun oynuyor, babaannemin ikram ettiği taze meyveleri yiyoruz. Orada telefonla değil, doğayla vakit geçirdiğim için kendimi huzurlu ve özgür hissediyorum. Siz de fırsat bulursanız büyüklerinizin bahçesinde bir gün geçirin.

c. Arkadaşlarınızdan birinin konuşmasını aşağıdaki “Akran Değerlendirme Ölçeği”nde verilen ölçütlere göre değerlendiriniz.

Cevap: (Örnek) Arkadaşımın konuşmasını şöyle işaretledim:

• Konuşma amacı, süresi ve dinleyici özelliklerine uygun konuşma yöntemini belirledi: Evet
• Konuşma öncesinde konuşma türünü, amacını ve süresini göz önünde bulundurarak planlama yaptı: Evet
• Ses tonunu herkesin duyabileceği şekilde ayarladı: Kısmen
• Konuşmasında gözlem ve deneyimlerine yer verdi: Evet
• Konuşması ve yüz ifadeleri (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) birbirleriyle uyumluydu: Evet
• Konuşmasının içeriğiyle baş, el, kol ve bacaklarının hareketleri uyumluydu: Kısmen

a. Aşağıdaki cümleleri inceleyiniz. Altı çizili ifadelerden hangilerinin amaç, hangilerinin neden bildirdiğini söyleyiniz.

Cevap:

• “Yağmur yağdığı için pikniğe gidemedik.” cümlesindeki “için” neden bildirir.
• “Pikniğe gitmek için sabah erkenden uyandı.” cümlesindeki “için” amaç bildirir.

b. Aşağıdaki metni koyu yazılmış ifadelerin cümleye kattığı anlama dikkat ederek okuyunuz.

Cevap: Metni okudum. Koyu yazılmış “incelemek için”, “kaydetmek amacıyla”, “edinmek hedefiyle”, “keşfetsin diye” ve “yapmak üzere” ifadelerinin her birinin Mert’in bir amacını gösterdiğini fark ettim.

c. Aşağıdaki cümleleri amaç bildiren uygun ifadeleri yazarak tamamlayınız. Kullandığınız ifadeyi tekrar kullanmayınız.

Cevap:

• Kütüphaneden ödünç kitap almak için okula erken gitti.
• Yağmurda ıslanmayayım diye yanıma şemsiye aldım.
• Çevreyi temiz tutmak amacıyla mahallece bir kampanya başlattık.
• Yarın akşam geri vermek üzere en sevdiği oyuncağını arkadaşına ödünç verdi.
• Heyecanını paylaşmak hedefiyle koşarak yanına geldi.

a. Metinden hareketle Alper GEZERAVCI’ya ait tanıtım kartını doldurunuz.

Cevap:

• Adı Soyadı: Alper Gezeravcı
• Doğum Yeri ve Tarihi: Silifke (Mersin), 1979
• Eğitim Durumu: Elektronik mühendisliği, yüksek lisans
• Mesleği: Mühendis, astronot
• Gördüğü Yerler: Amerika, uzay

b. Alper GEZERAVCI hakkındaki bilgilerden hareketle onun özelliklerini sınıflandırdığınız bir paragrafı defterinize yazınız. Paragrafınızı yazarken aşağıdaki yönergelere uyunuz.

Cevap: Alper Gezeravcı’nın hayatını yaşadığı yerlere göre ayırdım. Türkiye: Silifke’de doğdu, İstanbul’da Hava Harp Okulu’nda elektronik mühendisliği okudu. Amerika: Yüksek lisansını orada yaptı. Uzay: 2023’te uzaya giden ilk Türk vatandaşı oldu ve orada 13 deney yaptı. Paragrafın yanına uzay kıyafetli bir fotoğrafını koydum; fotoğraf, anlatılanları destekliyor.

“Keskin sirke küpüne zarar.” ve “Bin nasihatten bir musibet iyidir.” atasözlerinin anlamlarını araştırınız.

Cevap:

• Keskin sirke küpüne zarar: Çabuk öfkelenen kişi, başkasından önce kendine zarar verir.
• Bin nasihatten bir musibet iyidir: Kötü bir olayı yaşayan insan, bin öğüt dinlemekten daha çok ders alır.

Öğretmeniniz öyküleyici metinlerdeki önemli bilgileri nasıl belirledi?

Cevap: Öğretmenimiz filmi izlerken sesli düşündü. Olaya kimlerin katıldığını, olayın nerede ve ne zaman geçtiğini, neler yaşandığını tek tek belirleyip çalışma kâğıdına yazdı.

Özellikle olay akışını yazarken yaşanan olayları kısa ve öz olarak nasıl ifade etti?

Cevap: Öğretmenimiz önemli olayları gerçekleştikleri sırayla, kısa ve sade cümlelerle alt alta yazdı; ayrıntıları dışarıda bıraktı.

4-6 kişilik gruplar oluşturunuz ve karekodu okutarak filmi izleyiniz. İzleme sırasında öğretmeninizin rehberliğinde stratejiyi uygulayınız.

Cevap: Grubumla filmi izledik. Öğretmenimizin sırasını izleyerek çalışma kâğıdına şahıs/varlık kadrosunu, yeri ve zamanı yazdık; olay akışını da kısa cümlelerle oluş sırasına göre sıraladık.

Şimdi 2-3 kişilik küçük gruplar oluşturunuz ve karekodu okutarak filmi izleyiniz. Filmi izlerken stratejiyi kullanınız.

Cevap: Küçük grubumuzla ikinci filmi izlerken öğretmenimiz karışmadı. Aynı sırayı kendimiz izledik; kahramanları, yeri, zamanı ve olayları konuşarak karar verip çalışma kâğıdına yazdık.

Artık stratejiyi kullanmayı öğrendiniz. Şimdi kitabınızdaki “Altı Üstü Bir Yarış” adlı metni dinlerken stratejiyi kendiniz kullanabilirsiniz.

Cevap: “Altı Üstü Bir Yarış” metnini dinlerken Yiğit’i, olayın geçtiği yerleri ve olayları not alarak stratejiyi kendi başıma kullanacağım.