5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 35-38-39-40-41-42-43-44 Cevapları 1. Kitap

İp oyunlarından hangilerini biliyorsunuz? Bunlardan hangilerini oynamayı daha çok seviyorsunuz?

Cevap: İp atlama, halat çekme ve ip çevirme oyunlarını biliyorum. En çok halat çekmeyi seviyorum, çünkü takım hâlinde gücümüzü denemek çok heyecanlı.

Yazı yazarken büyük harfleri hangi amaçlarla kullanıyorsunuz? Söyleyiniz.

Cevap: Cümleye başlarken, kişi ve yer adlarını yazarken büyük harf kullanıyorum. Örneğin “Ayşe” ya da “Ankara” büyük harfle başlar. Başlıkların ilk harflerini de büyük yazıyorum.

Metni öğretmeninizin okuma hızı, vurgu ve tonlamasına dikkat ederek dinleyiniz.

Cevap: Öğretmenimizi dinlerken okuma hızına, vurgularına ve sesinin tonuna dikkat ettim. Önemli yerlerde sesini nasıl yükselttiğini fark ettim.

Öğretmeninizi dinlerken anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını işaretleyiniz. Ardından bunlara ve anlamlarına yönelik tahminlerinizi 1. etkinlikteki ilgili alana yazınız.

Cevap: Anlamını bilmediğim “kıpır kıpır”, “rekabet”, “hedef” ve “ayatori” sözcüklerini işaretledim. Tahminlerimi 38. sayfadaki 1. Etkinlik tablosuna yazdım.

Okuma hızınızın, vurgu ve tonlamanızın öğretmeninizinki gibi anlamı yansıtacak biçimde olmasına özen göstererek metni sesli okuyunuz.

Cevap: Metni öğretmenimizin hızına yakın bir hızla, vurgulara ve tonlamaya dikkat ederek sesli okudum. Acele edip sözcükleri yanlış söylememeye çalıştım.

Belirlediğiniz kelime ve kelime gruplarının anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten bularak yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu kontrol ediniz.

Cevap:

• kıpır kıpır: Tahminim “Heyecandan yerinde duramamak.” idi. Sözlük anlamı: Yerinde duramayan, sürekli kıpırdayan. Tahminim doğru çıktı.
• rekabet: Tahminim “Yarışmak, birbirini geçmeye çalışmak.” idi. Sözlük anlamı: Aynı hedefi isteyenler arasındaki çekişme. Tahminim doğru çıktı.
• hedef: Tahminim “Ulaşmak istediğimiz yer.” idi. Sözlük anlamı: Erişilmek istenen yer, amaç. Tahminim doğru çıktı.
• ayatori: Tahminim “Bir ip oyununun adı olabilir.” idi. Metinde kedi beşiği oyununun diğer adı olarak geçiyor. Tahminim doğru çıktı.

a. Okuduğunuz metinde en çok tekrar eden ve metnin konusunu destekleyen kelimeleri belirleyip örnekteki gibi yazınız.

Cevap: ip (örnek), oyun, halat, atlama ipi, oyuncu, takım, hedef, ip çevirme, kedi beşiği

b. Yazdığınız kelimelerin metnin içeriğiyle ilişkisini açıklayınız.

Cevap: Metin, tek bir iple oynanan oyunları anlatıyor. “İp, halat, atlama ipi” oyunlarda kullanılan araçları gösteriyor. “Oyun, oyuncu, takım, hedef” sözcükleri ise bu oyunların nasıl oynandığını anlatıyor.

Okuduğunuz metinden ve deneyimlerinizden hareketle aşağıdaki soruları sözlü olarak cevaplayınız.

1. Metinde hangi oyunlardan bahsedilmektedir? Siz bunlardan hangilerini oynuyorsunuz?

Cevap: Metinde halat çekme, ip çevirme, ip atlamalı bayrak koşusu, lazer oyunu ve kedi beşiğinden söz ediliyor. Bunlardan ip çevirmeyi ve halat çekmeyi oynuyorum.

2. “Kedibeşiği” adlı oyunda neden hamlelerimizi önceden düşünmeliyiz? Açıklayınız.

Cevap: İp düğüm olursa farklı biçimler yapamayız ve oyun biter. Oyunun sürmesi için her hamlemizi önceden planlamalıyız.

3. Metinde anlatılanlarla sizin oynadığınız ip oyunlarının benzer ve farklı yönleri nelerdir?

Cevap: Halat çekmeyi ve ip çevirmeyi metindeki gibi oynuyoruz. Ama lazer oyununu hiç denemedim. Biz ip atlarken bayrak koşusu yapmıyoruz, kaç kez atladığımızı sayıyoruz.

a. Ailenizle ev dışında yaptığınız etkinlikleri aşağıdaki alanlara yazınız.

Cevap:

• Sosyal Etkinlikler: 1. Bayramlaşmak 2. Düğüne gitmek 3. Komşuya gitmek
• Eğlenme Amaçlı Etkinlikler: 1. Pikniğe gitmek 2. Sinemaya gitmek 3. Bisiklet sürmek
• Kültürel Etkinlikler: 1. Müzeyi gezmek 2. Tiyatroya gitmek 3. Kitap fuarı gezmek

b. Yazdığınız etkinliklerden en çok keyif aldığınız etkinliği belirleyiniz. Bu etkinlikle ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Cevap:

• 1. Hangi sıklıkla bu etkinliği yapıyorsunuz? Hava güzel olduğunda hemen hemen her ay pikniğe gidiyoruz.
• 2. Etkinlikte neler yaparsınız? Mangal yapıyor, top oynuyor, uçurtma uçuruyor ve ağaç altında sohbet ediyoruz.
• 3. Bu etkinlikte özel bir görev veya sorumluluğunuz oluyor mu? Oluyorsa kısaca açıklayınız. Evet, piknik battaniyesini ve topu ben çantaya yerleştiriyorum.
• 4. Bu etkinliği yaparken ne tür duygular hissediyorsunuz? Kendimi çok mutlu, huzurlu ve özgür hissediyorum.
• 5. Bu etkinliği diğerlerinden daha fazla sevmenizin sebebi nedir? Çünkü doğanın içinde ailemle hem oynuyor hem dinleniyoruz.

c. Ailenizle geçirdiğiniz özel bir günü anlatan konuşma yapınız. Konuşmanıza başlamadan önce yukarıya yazdıklarınızı da kullanarak kısa bir hazırlık yapınız.

Cevap: Merhaba arkadaşlar! Geçen bahar ailemle bir göl kenarına piknik yapmaya gittik. Battaniyeyi ve topu ben hazırlamıştım. Babam mangal yaptı, annem salata hazırladı. Ben de kardeşimle uçurtma uçurdum. Akşam olunca güneşin göle yansımasını izledik. O gün çok mutluydum. Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

ç. Konuşma sürecinize yönelik aşağıdaki soruları cevaplayınız ve yönergeleri uygulayınız. Bunlardan hareketle güçlü ve zayıf yönlerinizi belirleyiniz.

Cevap:

• Konuşmanızı yaparken en çok nerede zorlandınız? Kelimeleri sırayla hatırlamakta biraz zorlandım.
• Konuşurken neler hissettiniz? Bunlar konuşma sürecinizi etkiledi mi? Biraz heyecanlandım ama konuşmayı bırakmadım, devam ettim.
• Sizce öğretmeniniz konuşmanızda en çok neyi beğenmiş olabilir? Anlattıklarımı sırasıyla ve ayrıntılı anlatmamı beğenmiş olabilir.
• Bir sonraki konuşmanızda neleri düzenlemeniz gerektiğini not ediniz. Anlatırken daha yavaş konuşmalı ve el hareketlerimi daha çok kullanmalıyım.

a. Aşağıdaki cümlelerde yay ayraç içindeki noktaların hangi işlevlerde kullanıldığını belirleyiniz. Aynı işlevde kullanılan cümleleri cümle numaralarını kullanarak gruplandırınız. Oluşturduğunuz gruplarda noktanın hangi işleviyle kullanıldığını yazınız.

Cevap:

• 1. Grup (1, 3): Saat ile dakikayı ayırır.
• 2. Grup (2, 6): Sayıları üçer basamaklı bölüklere ayırır.
• 3. Grup (4, 7): İnternet adreslerinde kullanılır.
• 4. Grup (5, 8): Çarpma işareti yerine kullanılır.

a. Aşağıda okuduğunuz metinden alınan bir bölüm verilmiştir. Bu bölümü inceleyiniz. Ardından bölümdeki kısa çizgilerin (-) neden kullanıldığını belirleyip yazınız.

Cevap: Satır sonuna sığmayan sözcükleri hecelerinden bölüp alt satıra geçirmek için.

b. Satır sonuna sığmayan kelimelerin doğru bir şekilde ayrıldığı seçenekleri işaretleyiniz.

Cevap:

• ağaçlara → ağaç-lara
• sepetçi → se-petçi
• oyuncak → oyun-cak
• çocukluğum → çocuk-luğum

c. Aşağıdaki kelimelerin satır sonuna sığmayacağını kabul edip kelimeleri kısa çizgi kullanarak örnekteki gibi tekrar yazınız.

Cevap:

• kırkikindi: kır-kikindi / kırki-kindi
• mevsimler: mev-simler / mevsim-ler
• bilebilir: bile-bilir / bilebi-lir
• oynanacağı: oyna-nacağı / oynana-cağı

a. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerin isim mi fiil mi olduğunu tespit ederek örnekteki gibi yazınız.

Cevap:

• Geleneksel oyunların daha çok tanıtılması gerekir. → oyunların: isim, gerekir: fiil (örnek)
• Kültürümüzü korumak da vatan savunması sayılır. → Kültürümüzü: isim, vatan: isim, sayılır: fiil
• Oyuncaklar eğlence ile deneyimi buluşturur. → Oyuncaklar: isim, deneyimi: isim, buluşturur: fiil
• Takım oyunlarının önemini vurgulamıştı öğretmenimiz. → önemini: isim, vurgulamıştı: fiil

b. İsim olarak belirlediğiniz iki kelimeyi cümle içinde kullanınız.

Cevap:

• Oyuncaklar sandığın içinde sırasını bekliyordu.
• Bu oyundan edindiğim deneyimi arkadaşlarımla paylaştım.

Oynadığınız bir oyunun en heyecanlı anını arkadaşlarınıza sanki o anı yeniden yaşıyormuş gibi anlatınız. Konuşmanız sırasında aşağıdaki yönergeleri uygulayınız.

Cevap: Geçen yaz bahçede yakartop oynuyorduk. Son iki kişi kalmıştık, ben ve en iyi arkadaşım. Top bana doğru hızla geldi, eğilmeye çalıştım ama ayağıma çarptı! Hepimiz bir an sustuk, sonra kahkahayı bastık. Oyunu kaybettim ama hem çok eğlendim hem de çok heyecanlandım. Konuşurken dinleyenlere baktım, elimle topun yönünü gösterdim, sesimi heyecanlı yerlerde yükselttim.

Karekodu okutarak “Oyun Dünyamız” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.

Cevap: Karekodu okuttum. Açılan “Oyun Dünyamız” içeriğindeki yönergeleri izleyerek etkinliği ekranda tamamladım.

a. Aşağıdaki elektronik postayı inceleyiniz. Yazma amacınızı, hedef kitlenizi, yazma ortamını ve aracını belirleyiniz. Ardından “Kime” bölümüne kendi elektronik posta adresinizi yazınız.

Cevap:

• Yazma amacım: Görseldeki oyunun, yani körebenin nasıl hazırlanıp oynandığını ve kurallarını arkadaşıma açıklamak.
• Hedef kitlem: Arkadaşım Hatice.
• Yazma ortamı: Elektronik posta.
• Yazma aracı: Bilgisayar, tablet ya da telefon.
• Kime: [email protected] (örnek adres; kendi adresinizi yazınız)

b. Arkadaşınız Hatice’den gelen bu elektronik postaya aşağıdaki yönergeleri göz önünde bulundurarak bir cevap yazınız.

Cevap:

• Kimden: [email protected] (örnek adres)
• Kime: [email protected]
• Konu: Görseldeki Oyun Hakkında Bilgi

Merhaba Hatice,
Görseldeki oyunun adı körebe. Önce bir göz bağına ve geniş, güvenli bir alana ihtiyacımız var. Bir oyuncu ebe seçilir, gözü bağlanır. Diğerleri ebenin etrafında dolaşır. Ebe birini yakalayıp adını bilirse yeni ebe o olur.
Sevgiler,
Adım Soyadım

c. E-postanızı göndermeden önce yazdığınız metnin oyunu tanıtma ve iletişim sürecini devam ettirme yeterliliğini kontrol ediniz. Eksik veya hata varsa gerekli düzenlemeleri yapınız.

Cevap: E-postamı baştan sona okudum. Oyunun adını, hazırlığını ve nasıl oynandığını yazdığımı gördüm. Selamlama ve kapanış ifadelerim de vardı. Bir cümlede eksik kalan noktayı ekledim.

ç. Yazınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: E-postamı sınıfta arkadaşlarıma okudum. Körebenin nasıl oynandığını anlaşılır anlattığımı söylediler.

d. Yazınızı tema sonundaki “Yazma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak değerlendiriniz.

Cevap: Ölçekteki maddeleri okuyup e-postamı değerlendirdim (örnek değerlendirme). Selamlama, hitap ve kapanış ifadelerini, nezaket dilini ve bilgilerin doğruluğunu “Evet” olarak işaretledim. Yazım ve noktalama kurallarını ise “Kısmen” olarak işaretledim.