5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 58-59-60-61-62-63-64-65 Cevapları 1. Kitap

Metni noktalama işaretlerine dikkat ederek okuyunuz.

Cevap: Şiiri noktalama işaretlerinde durarak okudum. Virgülde kısa, noktalı virgülde biraz daha uzun durdum; ünlem cümlesini coşkuyla okudum.

a. Tema boyunca öğrendiğiniz geleneksel çocuk oyunları ve bunların kurallarıyla ilgili aşağıdaki yönergeler doğrultusunda bir bilgi görseli oluşturunuz.

Cevap: Bilgi görselimde saklambaç oyununu tanıttım:

• Oyunun adı: Saklambaç
• Oyuncu sayısı: En az dört kişi
• Gerekli malzeme: Malzeme gerekmez; saklanılacak yerleri olan bir bahçe ya da park yeterlidir.
• Oyunun kuralları: Oyuncular arasından bir ebe seçilir. Ebe gözlerini kapatıp yüksek sesle sayı sayar. Diğer oyuncular sayı bitmeden saklanır. Ebe saklananları arar; birini görünce adını söyleyip başlangıç yerine koşar. Ebenin yakaladığı ilk oyuncu bir sonraki oyunda ebe olur.

b. Yaptığınız çalışmayı aşağıdaki ölçekte verilen ölçütlere göre değerlendiriniz. Ölçeğin sonuçlarından hareketle güçlü yönlerinizi belirleyiniz. Geliştirilmesi gereken yönlerinizi öğretmeninizin geri bildirimleriyle sonraki yazma etkinliklerinde geliştirmeye çalışınız.

Cevap: Ölçeği örnek olarak şöyle doldurdum; ilk sekiz ölçüte “Evet”, kaynakça ölçütüne “Kısmen” dedim:

• Hazırlık öncesi genel ağ araştırması yaptım. → Evet
• İlgimi çeken oyunları ve onların özelliklerini araştırdım. → Evet
• Araştırmalarım sırasında bilgi güvenliği konusunda dikkatli davrandım. → Evet
• Noktalama ve yazım kurallarına dikkat ederek yazdım. → Evet
• Yazımda önceki bilgilerimden de yararlandım. → Evet
• Temada yeni öğrendiğim kelime ve kelime gruplarını yazımda kullandım. → Evet
• Atölye çalışmamı öğretmenimin verdiği süre içinde tamamladım. → Evet
• Yazımda bilgi ve görselleri bir arada uygun bir şekilde kullandım. → Evet
• Yazımda yararlandığım bilgi ve görsellerin kaynakçalarına yer verdim. → Kısmen

Güçlü yönüm: Güvenilir kaynaklardan araştırma yapmak. Geliştirmem gereken yön: Kaynakçayı eksiksiz yazmak.

c. Hazırladığınız bilgi görselini sınıf panonuzda veya uygun dijital ortamlarda paylaşınız.

Cevap: Saklambaç bilgi görselimi sınıf panomuza astım.

ç. Atölye çalışmanızı “Ürün Seçki Dosyası”na ekleyiniz.

Cevap: Çalışmamın bir kopyasını Ürün Seçki Dosyama ekledim.

a. Bilgi görselinizi hazırlama aşamalarını anlattığınız bir sunum yapınız. Sunumunuzda aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız.

Cevap: Merhaba arkadaşlar! Size saklambaç oyununu tanıtan bilgi görselimi nasıl hazırladığımı anlatacağım. Önce güvenilir bir sitede bilgi görselinin ne olduğunu araştırdım. Sonra oyunun adını, oyuncu sayısını ve kurallarını belirledim. Kuralları maddeler hâlinde yazdım, saklanan çocukların bir resmini ekledim. Kaynakları en alta yazdım. Dinlediğiniz için teşekkür ederim; sorularınız varsa cevaplamaya hazırım.

b. Sunumunuzu aşağıdaki ölçekte verilen ölçütlere göre değerlendiriniz. Ölçeğin sonuçlarından hareketle güçlü yönlerinizi belirleyiniz. Geliştirilmesi gereken yönlerinizi öğretmeninizin geri bildirimleriyle sonraki konuşma etkinliklerinde geliştirmeye çalışınız.

Cevap: Ölçeği örnek olarak şöyle doldurdum; dördüncü ölçüte “Kısmen”, diğerlerine “Evet” dedim:

• Konuşmama selam ve hitap ifadeleriyle başladım. → Evet
• Konuşmamla beden dilimin birbiriyle uyumlu olmasına dikkat ettim. → Evet
• Temadan yeni öğrendiğim kelime ve kelime gruplarını konuşmamda kullandım. → Evet
• Temanın anahtar kelimelerini konuşmamda kullandım. → Kısmen
• Ses tonumu herkesin işitebileceği şekilde ayarladım. → Evet
• Konuşmamda çalışma sırasındaki deneyimlerime ve çalışmamın içeriğine yer verdim. → Evet
• Arkadaşlarımın sorduklarına nezaketle yanıt verdim. → Evet

1. Okuduğunuz metinden hareketle aşağıdaki soruları cevaplayınız. a) Aşağıdaki görsellerden hangisi mangala oyununu gösteriyor olabilir? İşaretleyiniz.

Cevap: Ortadaki görseli işaretledim. Bu görselde iki sıra çukur ve çukurların içinde taşlar var.

b) Mangala oyunu nasıl oynanmaktadır?

Cevap: Genellikle iki kişi karşılıklı oynar; iki grup da oynayabilir. Çukurlu bir tahtaya ya da yere kazılan çukurlara taşlar (tohum veya tane de olur) yerleştirilir. Oyuncular taşları kurallara göre çukurlara dağıtır. Sonunda en çok taşı toplayan oyunu kazanır.

c) Sizce mangalanın sosyalleşme ve kültür paylaşımı araçlarından biri olarak görülmesinin sebebi nedir?

Cevap: Mangalayı yalnız oynamak mümkün değildir; rakibiyle oturup konuşan, gülen insanlar arasında dostluk kurulur. Üstelik oyun saraylardan cami avlularına, bugün de evden okula kadar her yerde oynanıyor. Kuşaklar bu oyunla hem arkadaş oluyor hem de eski bir geleneği sürdürüyor.

2. a) Metnin anahtar kelimelerini yazınız.

Cevap:

• mangala, oyun, strateji, zekâ, beceri, kültür

b) Aşağıda anlamı verilen kelimelerin metnin anahtar kelimelerinden hangilerine ait olduğunu yazınız.

Cevap:

• Yetenek ve zekâ geliştirici, belli kuralları olan, iyi vakit geçirmeye yarayan eğlence: oyun
• Bir işi başarma ve amaca uygun sonuçlandırma yeteneği; maharet: beceri

3. a) Zekâ oyunlarından hangilerini oynadınız?

Cevap: Satranç, tangram, sudoku ve mangala oynadım.

b) Oynadığınız bir zekâ oyunundaki gözlem ve deneyimlerinizi anlatan bir konuşma yapınız. Konuşmanızı yaparken aşağıdaki yönergelere dikkat ediniz.

Cevap: Merhaba arkadaşlar! Size en çok sevdiğim zekâ oyunu olan tangramı anlatacağım. Tangramda yedi parçayla bir şekil oluşturuyorsunuz. İlk oynadığımda parçaları döndürmeyi bilmediğim için şekli bir türlü tamamlayamadım. Sonra parçaları farklı yönlerde denemenin çözüm olduğunu fark ettim. Tangram bana sabırlı olmayı öğretti. Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

c) Anlatımınızda güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Öğretmeninizin geri bildirimleriyle bu yönlerinizi sonraki etkinliklerde geliştirmeye çalışınız.

Cevap: Güçlü yönlerim: Konuşmaya selamla başladım, sesimi arka sıralara ulaşacak biçimde ayarladım. Geliştirmem gereken yön: Heyecanlanınca sözleri yutmamak için daha yavaş konuşmalıyım.

4. Yukarıda verilen kelimeleri ve dinleyeceğiniz metnin başlığını inceleyiniz. Metnin ne ile ilgili olduğuna yönelik tahminlerinizi yazınız.

Cevap: Başlıkta “gizemli kutu” geçiyor; kelimeler arasında da “saklı”, “merak” ve “sürpriz” var. Bence bir çocuk, içinde değerli bir şey saklı olan gizemli bir kutu buluyor ve içindekini merak ediyor.

Karekodu okutarak “Gizemli Kutu” adlı metni dikkatlice dinleyiniz.

Cevap: Metni dikkatle dinledim ve tahminimi dinlediklerimle karşılaştırdım.

5. Dinlediğiniz metinden hareketle aşağıdaki soruları cevaplayınız. a) Köydeki insanların özellikleri nelerdir?

Cevap: Yardımsever, paylaşımcıdırlar; sorunları el birliğiyle çözerler.

b) Hikmet’in bulmacaları çözerken gösterdiği liderlik ve cesaret hakkında ne düşünüyorsunuz?

Cevap: Bence Hikmet çok cesur; tereddüt etse de “Ben çözerim.” dedi.

6. a) Verilen görseldeki kişilerden birini seçiniz. Bu kişiyi betimlemek üzere bir paragraf planlayınız. Planınıza uygun taslak metninizi yazınız.

Cevap: Görseldeki başörtülü, bastonlu nineyi seçtim. Plan sırası: giriş, dış görünüş, kişilik, sonuç.

• Planınız:
• parktaki nine
• başörtülü
• gözlüklü
• sevecen
• huzurlu biri
• Taslak Metniniz: Parkta yürüyen bir nine var. Başında başörtüsü, gözünde gözlük, elinde baston vardır. Açık mavi uzun bir elbise giymiş, koluna çantasını asmış. Sevecen bakışlarıyla gülümsüyor. Huzurlu bir nine.

b) Yazmayı bitirdikten sonra paragrafınızı anlatılanların uygunluğu, büyük harflerin ve noktalama işaretlerinin kullanımı açısından gözden geçirip düzenleyiniz.

Cevap: Paragrafımı resimle karşılaştırdım; anlattıklarım görüntüye uyuyordu. Cümle başlarının büyük harfle başladığını ve her cümlenin sonunda nokta olduğunu kontrol ettim.

Dinleme/İzleme Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği: ölçütleri işaretleyiniz ve “Geliştirmek istediğim becerilerim” bölümünü yazınız.

Cevap: Ölçeği örnek olarak şöyle doldurdum; son ölçüte “Kısmen”, diğerlerine “Evet” dedim:

• Dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçındım. → Evet
• Anlamını bilmediğim kelime ve kelime gruplarını not aldım. → Evet
• Anlamını bilmediğim kelime ve kelime gruplarının anlamlarıyla ilgili tahminde bulundum. → Evet
• Anlamını bilmediğim kelime ve kelime gruplarının anlamlarıyla ilgili tahminlerimi güvenilir bir kaynaktan kontrol ettim. → Kısmen

Geliştirmek istediğim becerilerim:

1. Not alırken anahtar sözcükleri yazmayı geliştirmeliyim.
2. Tahminlerimi her zaman sözlükten kontrol etmeliyim.
3. Dinlerken çevremdeki seslerden etkilenmemeliyim.

Okuma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği: ölçütleri işaretleyiniz ve “Geliştirmek istediğim becerilerim” bölümünü yazınız.

Cevap: Ölçeği örnek olarak şöyle doldurdum; üçüncü ölçüte “Kısmen”, diğerlerine “Evet” dedim:

• Metnin içeriğine yönelik tahminlerde bulundum. → Evet
• Sesimi mekâna ve dinleyiciye göre ayarladım. → Evet
• Akıcı bir şekilde okudum. → Kısmen
• Vurgu ve tonlamaya dikkat ettim. → Evet
• Anlamını bilmediğim kelime ve kelime gruplarının anlamlarıyla ilgili tahminde bulundum. → Evet

Geliştirmek istediğim becerilerim:

1. Okurken sesimi daha gür ve net çıkarmalıyım.
2. Akıcı okumak için sesli okuma çalışması yapmalıyım.
3. Metnin anlamına uygun bir tonlama bulmaya çalışmalıyım.

Konuşma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği: ölçütleri işaretleyiniz ve “Geliştirmek istediğim becerilerim” bölümünü yazınız.

Cevap: Ölçeği örnek olarak şöyle doldurdum; beşinci ölçüte “Kısmen”, diğerlerine “Evet” dedim:

• Uygun selam, hitap ve bitirme ifadelerini kullandım. → Evet
• Sesimi herkesin duyabileceği şekilde kullandım. → Evet
• Temada öğrendiğim kelime ve kelime gruplarını konuşmamın bağlamına uygun şekilde kullandım. → Evet
• Dinleyicilerle göz teması kurdum. → Evet
• Konuşurken gereksiz sesler (şey, ıı, eee vb.) kullanmadım. → Kısmen
• Anı, gözlem ve deneyimlerimi konuşmamla ilişkilendirdim. → Evet
• Yöneltilen soruları nezaketle cevapladım. → Evet

Geliştirmek istediğim becerilerim:

1. Konuşurken araya “şey”, “ıı” gibi sesler katmamalıyım.
2. Göz temasını konuşma boyunca sürdürmeliyim.
3. Konuşmamı etkili bir bitiş cümlesiyle sonlandırmalıyım.

Yazma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği: ölçütleri işaretleyiniz ve “Geliştirmek istediğim becerilerim” bölümünü yazınız.

Cevap: Ölçeği örnek olarak şöyle doldurdum; son ölçüte “Kısmen”, diğerlerine “Evet” dedim:

• Uygun selam, hitap ve bitirme ifadelerini kullandım. → Evet
• Temada öğrendiğim kelime ve kelime gruplarını yazımın bağlamına uygun şekilde kullandım. → Evet
• Verdiğim bilgilerin doğru ve güvenilir olmasına dikkat ettim. → Evet
• Nezaket kurallarına uygun bir iletişim dili kullandım. → Evet
• Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandım. → Evet
• Yazım ve noktalama kurallarına uyarak yazdım. → Kısmen

Geliştirmek istediğim becerilerim:

1. Yazarken noktalama işaretlerine daha çok dikkat etmeliyim.
2. Cümlelerimi daha açık ve kısa kurmalıyım.
3. Yeni öğrendiğim sözcükleri yazılarımda kullanmalıyım.