5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 72-73-74-75 Cevapları 1. Kitap

a. Aşağıdaki metinde yer alan soru işaretlerinin hangi amaçla kullanıldığını belirleyiniz. Soru işaretlerinin yanındaki yay ayraç içinde ifade edilen işlevi metnin altındaki ilgili alana yazınız.

Cevap: Metin, Ömer’in 23 Nisan sabahı hazırlanıp evden çıkışını anlatıyor.

• I. işlev: Soru ekli ya da soru sözlü cümlenin sonuna.
• II. işlev: Soru bildirir ama eki, sözü yoktur.

b. Soru işaretinin aşağıda verilen kullanım alanlarını ve bunlara ait örnekleri inceleyiniz. Bu kullanım alanlarına yönelik siz de defterinize örnek cümleler yazınız.

Cevap:

• Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur. Cümlem: Bu kitabı hangi kütüphaneden aldın?
• Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur. Kitaptaki örnek “Yaşınız?” gibidir. Cümlem: Sen de bizimle geliyorsun?

c. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili ifadelerde virgülün hangi amaçla kullanıldığını belirleyiniz. Ardından virgülü aynı amaçla kullandığınız birer cümle yazınız.

Cevap: “Atalarımız bu vatan için canlarını, mallarını ve sevdiklerini feda ettiler.” cümlesinde virgül, sıralı sözcükleri birbirinden ayırmak için kullanılmış.

Cümlem: Bahçede elma, armut ve kiraz ağaçları var.

“En büyük bağımız; sevgi, sevgi, sevgi.” cümlesinde altı çizili ifadede virgül hangi amaçla kullanılmıştır?

Cevap: Virgül, vurgu için tekrarlanan sözcükleri birbirinden ayırmak için kullanılmış.

Cümlem: Hedefimiz belli; çalışmak, çalışmak, çalışmak.

“Sevgili Çocuklar, haftaya 19 Mayıs töreni için hazırlıklarımızı tamamlayalım.” cümlesinde altı çizili ifadede virgül hangi amaçla kullanılmıştır?

Cevap: Virgül, hitap sözünden sonra kullanılmış.

Cümlem: Değerli misafirlerimiz, okulumuza hoş geldiniz.

“Türk bayrağının boyu, eninin tam 1,5 katı uzunluğundadır.” cümlesinde altı çizili ifadede virgül hangi amaçla kullanılmıştır?

Cevap: Virgül, ondalık sayılarda tam kısmı ondalık kısımdan ayırmak için kullanılmış.

Cümlem: Matematik öğretmenimin boyu 1,70 metredir.

a. Aşağıdaki yönergelere uyarak seçimlerinizden hareketle bir konuşma yapınız.

Cevap:

• Konum: Bana yapılan, unutamadığım küçük bir iyilik.
• Amacım: Yaşadığım olayı anlatmak.
• Anlatım biçimim: Olayı kahramanları, yeri ve zamanıyla anlatmak.
• Konuşmam: Merhaba arkadaşlar! Geçen kış bir sabah okula giderken kaygan yolda düştüm, çantam açılıp defterlerim dağıldı. Karşıdan gelen bakkal amca koşup beni kaldırdı, defterlerimi topladı ve çantamı kapattı. Elimi yıkayayım diye beni dükkânına bile götürdü. O gün küçük bir iyiliğin insanı ne kadar mutlu ettiğini anladım. Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

b. Konuşmanızı tema sonundaki “Konuşma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak değerlendiriniz. Güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Sonraki etkinliklerde gelişmeye açık yönlerinizi güçlendirmeye çalışınız.

Cevap: Ölçeğe göre konumu seçip konu dışına çıkmadım ve sesimi herkesin duyacağı biçimde ayarladım; bunlar güçlü yönlerim. Dinleyicilerle daha uzun göz teması kurmayı ve el kol hareketlerimle konuşmamı desteklemeyi geliştirmeliyim.

a. Bir mekânın betimlendiği aşağıdaki paragrafı inceleyiniz. Farklı renklerle gösterilen cümlelerin nelere odaklandığını öğretmeninizin rehberliğinde tartışarak belirleyiniz. Daha önce öğrendiğiniz kişi betimlemesiyle mekân betimlemesinin benzerlik ve farklılıklarını söyleyiniz.

Cevap: Yeşil renkli cümleler yerin dış görünüşünü, yani tepeleri, dumanı ve dağınık silahları öne çıkarıyor. Mavi renkli cümleler ise duyulan sesleri ve yerin insanda bıraktığı duyguları anlatıyor. Benzerlik: İkisinde de ayrıntılar okuyanın gözünde canlandırılır. Fark: Kişi betimlemesinde bir insanın görünüşü ve kişiliği, mekân betimlemesinde bir yerin görünüşü, sesleri ve havası anlatılır.

b. Paragrafı okurken gözünüzde nasıl bir resim canlandı? Bu resmin gözünüzde canlanmasının sebebi ne olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.

Cevap: Gözümde tozlu, dumanlı, yerleri kırık silah ve mermi kovanlarıyla dolu ıssız bir savaş alanı canlandı. Bunun sebebi, yazarın toprağı, gökyüzünü ve eşyaları tek tek anlatması.

c. “Müzeleri Geziyorum” adlı etkileşimli içerikten alınan aşağıdaki görseli kullanarak müzeyi betimleyen bir paragraf yazınız. Paragrafı yazarken yazma stratejilerini uygulayınız.

Cevap:

• Plan:
• Giriş: Müzedeki tarihî toplantı odasını tanıtacağım.
• Önce odanın görünüşü: ahşap zemin, pencereler, duvardaki harita.
• Sonra masa ve masanın çevresindeki üniformalı heykeller.
• Sonra iki yandaki Türk bayrakları ve altın renkli levhalar.
• Duyular: Işıkların parlaması, odadaki sessizlik.
• Duygu: Heyecan ve saygı.
• Sonuç: Odanın bize Millî Mücadele’yi hatırlatması.

Taslak Metin

Cevap: Müzedeki odanın ortasında kırmızı örtülü bir masa var. Masanın çevresinde üniformalı heykeller duruyor. Duvarda bir harita asılı. İki yanda Türk bayrakları var. Yerler ahşaptır. Tavanda bir avize var.

Gözden Geçirilmiş Metin

Cevap: Müzedeki toplantı odasının ortasında kırmızı örtülü büyük bir masa duruyor. Masanın çevresinde, başlarında fes ve kalpaklarıyla üniformalı heykeller toplanmış. Duvardaki eski harita ve tavandaki ışıltılı avize odaya ağırbaşlı bir hava veriyor. İki yanda asılı Türk bayrakları ve altın renkli levhalar yaşanan günün önemini hatırlatıyor. Ahşap zeminde yürürken tarihin içine girmiş gibi oluyoruz.

ç. Öğretmeninizin geri bildirimleriyle güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Sonraki etkinliklerde güçlü yönlerinizi kullanmaya, gelişmeye açık yönlerinizi güçlendirmeye özen gösteriniz.

Cevap: Güçlü yönüm, odadaki ayrıntıları düzenli sıralamam oldu. Gelişmeye açık yönüm, kısa cümleleri birbirine bağlayan sözleri daha çok kullanmak.

Milli Mücadele yıllarında cephedeki askerlerimizin ailelerine yazdığı mektupları araştırınız. Ulaştığınız mektuplardan birini sınıfa getiriniz.

Cevap: Millî Mücadele yıllarında cepheden yazılan mektupları kütüphanede ve güvenilir sitelerde araştırdım. Bulduğum bir mektubun çıktısını sınıfa getirip arkadaşlarımla okudum.