5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 89-90-91-92-93 Cevapları 1. Kitap
6 dk okuma 0 yorum
5. sınıf Türkçe ders kitabının (1. Kitap) “Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa Metni” bölümünde 89, 91, 92 ve 93. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 90. sayfadaki bilgiler de yazıda yer alıyor; bu sayfada soru yoktur. 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 89-90-91-92-93 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa Metni Cevapları
Bu metin, 1929 yılında Yalova’da geçen gerçek bir olayı anlatıyor. Yolunu kaybeden Gazi Mustafa Kemal, dağda sığır güden hasta ve yoksul bir çocukla karşılaşıyor. Çocuğun dürüstlüğünden çok etkilenen Gazi, onu tedavi ettiriyor ve okutuyor. Sığırtmaç Mustafa da büyüyüp subay oluyor.
Sayfa 89 Cevapları
Bu sayfada: Atatürk’ün cahillikle ilgili sözünü düşünüyor, eğitime verdiği önemi konuşuyoruz. Sonra metni okumaya başlıyoruz.
Keşif Yolculuğu
Atatürk’ün “En büyük savaş, cahilliğe karşı yapılan savaştır.” sözüyle ilgili düşüncelerinizi söyleyiniz. Sizce Atatürk’ün cahillik ile yapılan savaşı “en büyük savaş” olarak ifade etmesinin sebebi ne olabilir?
Cevap: Bence cahilliğe karşı savaşmak, düşmanla savaşmaktan daha zordur. Çünkü bilgisi az olan bir millet kolay kandırılır ve kendini koruyamaz. Atatürk, bir ülkenin gerçekten kurtulması için herkesin okuması gerektiğini anlatmak istemiş olabilir.
Atatürk’ün eğitime verdiği önem ile ilgili edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Atatürk, eğitimin her şeyden önemli olduğuna inanıyordu. Yeni Türk harflerini getirterek okuma yazmayı kolaylaştırdı. Millet Mektepleri açtırdı ve büyükler de okuma yazma öğrendi. Kendisi de “Millet Mektepleri Başöğretmeni” oldu.
Metni sessiz okuyunuz.
Cevap: Metni içimden, acele etmeden okudum. Mustafa’nın yoksulluğunu ve Gazi’nin ona nasıl davrandığını not aldım.
Öğretmeniniz metni okurken onu dikkat dağıtıcı hareketlerden kaçınarak dinleyiniz.
Cevap: Öğretmenim okurken kitabımı takip ettim. Arkadaşlarımla konuşmadım, eşyalarımla oynamadım.
Metni işitilebilir bir ses tonuyla vurgu ve tonlamaya dikkat ederek türün özelliklerine uygun bir şekilde sesli okuyunuz.
Cevap: Metni herkesin duyacağı bir sesle okudum. Konuşma çizgisi olan yerlerde sesimi değiştirdim, noktalama işaretlerinde durdum.
Arkadaşınız metni sesli okurken anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını defterinize not ediniz. Bunların anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz.
Cevap: Defterime “gariban” ve “Kuleli” gibi sözcükleri yazdım. Cümlelerin anlamından “gariban” için “yoksul” diye tahmin ettim. Sözlüğe baktığımda tahminimin doğru olduğunu gördüm.
Sayfa 90 Cevapları
Bu sayfada: Gazi Mustafa Kemal’in sığırtmaç Mustafa’yla tanıştığı metnin ortasını okuyoruz. Bu sayfada cevaplanacak soru yoktur.
Okuma Metni
Gazi, sığır otlatan Mustafa adlı yoksul bir çocukla sohbet eder; çocuğun samimiyetini çok beğenir. Çocuğa ayda üç lira kazandığını öğrenince yıllık kazancını sorar. Okuma yazma bilmeyen çocuk, oradakilerin yardımıyla bunun 36 lira ettiğini hesaplar. Gazi cebinden 36 lira çıkarıp uzatır; çocuk hak etmediği parayı almak istemez.
Sayfa 91 Cevapları
Bu sayfada: Metnin sonunu okuyor, “Atatürk ve çocuk” konulu bir araştırma planı yapıyoruz.
Materyalimi Seçiyorum
“Atatürk ve çocuk” konulu metinler bulmak için bir araştırma yapınız. Önce genel ağdan metin adlarını belirleyebilirsiniz. Ardından halk veya okul kütüphanesinden ulaştığınız metinler arasından birini seçiniz. Seçtiğiniz metni inceleyiniz. Gerekirse farklı kaynaklara da başvurabilirsiniz. Elde ettiğiniz bilgileri sınıfta paylaşınız. Araştırma sürecinizi bilgiye ulaşım, konuya ve amaca uygunluk açısından değerlendiriniz.
Cevap: İnternette “Atatürk ve çocuk” yazıp birkaç metin adı not ettim. Okul kütüphanemizden Atatürk’ün çocuklarla ilgili anılarını anlatan bir kitap seçtim. Okuduklarımı sınıfta anlattım. Kitap konuya uygundu ve bilgilere kolay ulaştım, bu yüzden araştırmamdan memnun kaldım.
Sayfa 92 Cevapları
Bu sayfada: Metindeki altı kelimenin hangi anlamda kullanıldığını cümlenin bağlamına bakarak buluyoruz.
1. Etkinlik
a. Aşağıdaki kelimelerin okuduğunuz metinde hangi anlamda kullanıldığını bulmak üzere yer aldıkları cümlenin öncesi ve/veya sonrasını inceleyiniz. Ardından metnin bağlamından hareketle kelimelerin hangi anlamda kullanıldığını belirleyip işaretleyiniz.
Cevap:
- Büyük: Yaşı ilerlemiş, belli bir yaşa gelmiş.
- Sürmek: Önüne katıp götürmek.
- İlerlemek: Daha güçlü, daha etkili duruma gelmek.
- Yol: Genellikle yerleşim alanlarını birbirine bağlamak için düzeltilerek açılmış ulaşım şeridi.
- Kavuşmak: Yokluğu çekilen veya çok istenen bir şeye erişmek.
- Karşılık: Bir şey alınırken karşı tarafa verilen başka şey.
Neden?
Metinde Gazi’nin adını “büyüklerinden” duyduğu söyleniyor; burada büyükler yetişkinlerdir. “Atlarını oraya sürdüler” ve “atını çiftliğe doğru sürerken” cümlelerinde at, önüne katılıp götürülüyor. “Hastalığı bayağı ilerlemişti” demek, hastalığın kötüye gittiğini anlatır. “Hiçbir yol onları çiftliğe götürmüyordu” cümlesindeki yol, gidilen ulaşım şeridir. “Sağlığına kavuşan” ifadesinde çocuk, özlediği sağlığa erişiyor. “Cevizin karşılığı olarak” derken Mustafa, aldığı paranın karşısına başka bir şey koyuyor.
b. Bu kelimeler dışında metinde anlamını bilmediğiniz bir kelime veya kelime grubu varsa aynı şekilde inceleme yaparak anlamlarını tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu öğretmeninizden yardım alarak kontrol ediniz.
Cevap: “Gariban” sözcüğünü bilmiyordum. Metinde Mustafa’nın yoksul ve hasta anlatıldığını görünce “zavallı, yoksul” anlamına geldiğini tahmin ettim. Öğretmenime sordum, tahminim doğruydu.
Sayfa 93 Cevapları
Bu sayfada: Metinle ilgili beş soruyu cevaplıyoruz. Metindeki iki kahramanın davranışlarından kişilik özelliklerini buluyoruz.
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.
1. Mustafa neden sığırtmaçlık yapmaktadır?
Cevap: Mustafa yoksul olduğu için sığırtmaçlık yapıyor. Dağlarda sığır güderek ayda üç lira kazanıyor.
Neden?
Metinde “Fakir olduğu her halinden belli olan çocuk” deniyor. Gazi’nin sorusuna da “Üç lira.” diye cevap veriyor.
2. Gazi Mustafa Kemal Sığırtmaç Mustafa’nın neden hasta olabileceğini düşünmektedir?
Cevap: Çocuğun benzi sararmış, karnı şişmiş. Gazi bu belirtileri görünce hasta olabileceğini düşünüyor.
Neden?
Metinde “Bu arada onun sararmış benzi ve şiş karnı dikkatini çekmişti. Çocuğun hasta olabileceğini düşündü.” yazıyor.
3. Mustafa Kemal, hangi olay sonucunda Sığırtmaç Mustafa’nın okuryazar olmadığını anlamıştır?
Cevap: Gazi, aylık üç liranın yıllık karşılığını sorduğunda çocuk duraklamış ve nasıl hesaplayacağını bilememiş. Gazi bu durumdan çocuğun okuma yazma bilmediğini anlamış.
Neden?
Metinde “Sekiz yaşındaki Sığırtmaç Mustafa bir durakladı. Okur-yazarlığı olmadığı için nasıl hesaplayacağını şaşırmıştı.” deniyor. Hemen ardından Mustafa Kemal’in çocuğun okuma yazma bilmediğini anladığı söyleniyor.
4. Sığırtmaç Mustafa, kendisine verilen parayı kabul etmek için ne önermiştir?
Cevap: Parayı hak etmediğini düşündüğü için almak istememiş. Yanındaki cevizleri Gazi’ye verirse paranın o cevizlerin karşılığı olarak alabileceğini söylemiş.
Neden?
Çocuk, “Yanımda bir miktar cevizim var. Eğer siz onu alırsanız, ben cevizin karşılığı olarak bu parayı almayı kabul ederim.” diyor.
5. Sığırtmaç Mustafa, hangi kurumlarda eğitim almıştır?
Cevap: Sırasıyla Beşiktaş’taki 19. İlk Mektep’te, Maçka’daki Fevziye Lisesi’nde ve Kuleli Askeri Lisesi’nde okumuş. Sonra Kara Harp Okulu’nu bitirip Tankçı Teğmen olmuş.
Neden?
Metnin son paragrafında bu okullar sırayla sayılıyor ve Mustafa’nın Kara Harp Okulu’ndan Tankçı Teğmen rütbesiyle mezun olduğu yazıyor.
3. Etkinlik
Okuduğunuz metnin kahramanlarının aşağıdaki davranışlarından hareketle hangi kişilik özelliklerine sahip olduğu söylenebilir? Yazınız.
Cevap:
- Sığırtmaç Mustafa, emeğinin karşılığından fazlasını almak istememiştir. → Dürüst
- Sığırtmaç Mustafa, kendisine verilen parayı ceviz karşılığında kabul etmeyi önermiştir. → Onurlu
- Mustafa Kemal, çocuğun hasta olduğunu fark ederek onu tedavi ettirmiştir. → Şefkatli
- Mustafa Kemal, çocuğun eğitimini sürdürmesini sağlamıştır. → Eğitime önem veren
- Sığırtmaç Mustafa, kendini çok halsiz hissetmesine rağmen sığırları otlatmayı sürdürmüştür. → Sorumluluk sahibi
Neden?
Metinde Mustafa’nın “hak etmediği parayı alamazdı” dediği ve cevizi karşılık göstermek istediği anlatılıyor; bu davranışlar dürüstlük ve onur gösterir. Gazi çocuğu Şişli’deki hastaneye yollayıp tedavi ettiriyor, sonra okula gönderiyor. Mustafa ise hasta olduğu hâlde sığırlarını bırakmıyor.
Soru sor ya da yorum yaz