5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 94-95-96-97-98-99 Cevapları 1. Kitap
7 dk okuma 0 yorum
5. sınıf Türkçe ders kitabının (1. Kitap) “Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa Metni” bölümünde 94, 95, 96, 97, 98 ve 99. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 94-95-96-97-98-99 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa Metni Cevapları
Bu metin, 1929 yılında Yalova’da geçen gerçek bir olayı anlatıyor. Yolunu kaybeden Gazi Mustafa Kemal, dağda sığır güden hasta ve yoksul bir çocukla karşılaşıyor. Çocuğun dürüstlüğünden çok etkilenen Gazi, onu tedavi ettiriyor ve okutuyor. Sığırtmaç Mustafa da büyüyüp subay oluyor.
Sayfa 94 Cevapları
Bu sayfada: Osman Atilla’nın “Atatürk İçin” şiirini biçim yönünden inceliyoruz. Dörtlük ve dize sayılarını tabloya yazıyoruz.
4. Etkinlik
a. “Atatürk İçin” şiirini biçim özellikleri bakımından inceleyiniz ve aşağıdaki tabloyu tamamlayınız.
Cevap:

- Şiirin adı: Atatürk İçin
- Şairi: Osman Atilla
- Dörtlük sayısı: 2
- Toplam dize sayısı: 8
- Her dörtlükteki dize sayısı: 4
- Şiirde sık tekrarlanan hitap sözü: Atam
Neden?
Şiir boşlukla ayrılmış iki bölümden oluşuyor ve her bölümde dört dize var; dize sayısı 4 + 4 = 8 eder. Şairin adı şiirin altında Osman Atilla diye yazılı. “Milleti Atam”, “nimeti Atam” ve “kıymeti Atam” dizelerinde Atatürk’e “Atam” diye seslenilir.
b. Şiirin eşit sayıdaki dizelerden oluşan dörtlükler hâlinde yazılması, görünüşünde nasıl bir düzen oluşturmuştur? Açıklayınız.
Cevap: Dörtlükler eşit uzunlukta olduğu için şiir düzenli ve dengeli görünüyor. Her bölüm ayrı bir düşünceyi anlatıyor.

Sayfa 95 Cevapları
Bu sayfada: Şiirin biçim özelliklerini katkılarıyla eşleştiriyoruz. Benzetme sanatını “Dağlar altımızda at oldu bizim.” dizesinde buluyoruz.
4. Etkinlik
c. Biçim özelliklerinin şiirin düzeni, ritmi ve söyleyişine katkısını açıklayarak ilgili bölümleri eşleştiriniz.
Cevap:

- 1. Şiirin dörtlüklerden oluşması → b
- 2. Dize sonlarındaki ses benzerlikleri → c
- 3. “Atam” sözünün tekrarlanması → a
Neden?
Dörtlükler şiiri düzenli bölümlere ayırır (b). Dize sonlarındaki benzer sesler şiire ahenk katar ve akılda kalmasını sağlar (c). “Atam” sözü Atatürk’e doğrudan seslenmek olduğu için bağlılık ve saygı duygusunu gösterir (a).
5. Etkinlik
a. Okuduğunuz “Atatürk İçin” adlı şiirden alınan aşağıdaki dizeye göre soruları cevaplayınız. “Dağlar altımızda at oldu bizim.” Bu dizede dağlar hangi varlığa benzetilmiştir? Söyleyiniz.
Cevap: Dağlar, ata benzetilmiştir.
Dağ ile at arasında hangi ortak özellik kurulmuş olabilir? İşaretleyiniz.
Cevap: İlerlemeyi ve yol almayı sağlaması.

Neden?
At binenin yol almasını sağlar. Şair, dağları aşmayı ata binip ilerlemeye benzetmiştir. Dağın canlı olması, insanlarla konuşması ya da at kadar büyük olması dizeden çıkmaz.
Şairin “Dağları aştık.” demek yerine bu ifadeyi kullanması mücadeleyi nasıl göstermiştir? İşaretleyiniz.
Cevap: Güçlü ve destansı.
Neden?
Dağları at gibi altına almak, mücadeleyi büyük ve kahramanca gösterir. Sıradan, kolay ya da eğlenceli bir iş gibi anlatmaz.
b. Karekodu okutarak “Bilgi Yarışı” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Cevap: Karekodu okuttum. Ekrandaki yönergeleri izleyip şiirle ilgili soruları cevapladım.
Sayfa 96 Cevapları
Bu sayfada: Mustafa Kemal’i anlatan bir metinde niteleyen ifadeleri buluyoruz. Bu ifadelerle Atatürk’ü anlatan bir paragraf yazıyoruz.
6. Etkinlik
a. Aşağıdaki metni koyu yazılmış ifadelere dikkat ederek okuyunuz.
Cevap: Metni okudum. Koyu yazılan ifadelerin Mustafa Kemal’in özelliklerini anlattığını fark ettim.
b. Metinde Atatürk’ü veya başka bir adı betimleyen (niteleyen) kelimeleri örnekteki gibi gösteriniz.
Cevap:

- öğrenmeyi seven → Mustafa Kemal (örnek)
- kitap okuyan → Mustafa Kemal (örnek)
- soran → Mustafa Kemal
- araştıran → Mustafa Kemal
- dikkatle dinleyen → Mustafa Kemal
- milletine güvenen → Mustafa Kemal
- zor zamanlarda yılmayan → Mustafa Kemal
- çözüm üreten → Mustafa Kemal
- geleceği aydınlatan → değerler
Neden?
Metindeki son cümle “Bugün onun bıraktığı eserler, geleceği aydınlatan değerler arasında yer almaktadır.” diyor. “Geleceği aydınlatan” ifadesi hemen ardından gelen “değerler” sözcüğünü niteler. Öbür ifadeler ise Mustafa Kemal’i anlatır.
c. Aşağıdaki soruların cevaplarını arkadaşlarınızla tartışınız.
Bu kelimeler hareket mi anlatıyor, varlığa bir özellik mi kazandırıyor?
Cevap: Bu kelimeler varlığa bir özellik kazandırıyor. Mustafa Kemal’in nasıl biri olduğunu anlatıyorlar.
“Okuyan çocuk” ile “çocuk okuyor” arasında nasıl bir fark vardır?
Cevap: “Okuyan çocuk”ta “okuyan”, çocuğu niteleyen bir sözcüktür. “Çocuk okuyor”da ise “okuyor” çocuğun yaptığı işi, yani hareketi bildirir.
Neden?
İlk ifade bir ad tamlamasına benzer; “okuyan” çocuğun özelliğini söyler. İkincisi bir cümledir; çocuk özne, “okuyor” ise yüklemdir.
Bu ifadeler olmasaydı Atatürk hakkında aynı ayrıntıları öğrenebilir miydik?
Cevap: Hayır, öğrenemezdik. Bu ifadeler sayesinde Atatürk’ün neleri sevdiğini ve nasıl biri olduğunu öğreniyoruz.
ç. Aşağıdaki kelimelerden en az üçünü kullanarak defterinize Atatürk’ü anlatan bir paragraf yazınız. (düşünen, çalışan, araştıran, dinleyen, üreten, öğrenen, geliştiren, planlayan, yol gösteren)
Cevap: Atatürk, ülkesi için sürekli düşünen ve çalışan bir liderdi. Yeni şeyler öğrenen, her konuyu araştıran biriydi. Zor günlerde bile milletine yol gösterdi.
d. Karekodu okutarak “Doğrusunu Yakala” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Cevap: Karekodu okuttum. Yönergeleri izleyerek niteleyen ifadeleri bulma sorularını tamamladım.
Sayfa 97 Cevapları
Bu sayfada: Eren ve Ferhat’ın hikâyesinin düğüm bölümünü yazıyoruz. Yazımızı öz değerlendirme ölçeğiyle gözden geçiriyoruz.
7. Etkinlik
a. “Oğlu Hüseyin’den Emine Ana’ya Mektuplar” metninin işlenişinde yer alan 83. sayfada verilen 7. Etkinlik’teki düğüm bölümü örneğini ve 87. sayfada verilen 8. etkinlikte yazdığınız serim bölümünü okuyunuz.
Cevap: 83. sayfadaki düğüm örneğini ve 87. sayfada yazdığım serim bölümünü okudum. Böylece olayların nasıl ilerlediğini hatırladım.
b. Aşağıda verilen yönergelerden hareketle düğüm bölümünü yazınız. Düğüm bölümünü yazarken aşağıdaki yönergelere dikkat ediniz. (Kişiler: Eren, arkadaşı Ferhat, köylüler, düşman askerleri, Türk gözcü askeri, Atatürk. Yer: Eren’in köyü, cephe hattı. Zaman: Sıcak bir yaz günü.)
Cevap:

Eren ile Ferhat, testilere su doldurup yola düştü. Yol boyunca konuşmaya o kadar daldılar ki düşman siperlerine yaklaştıklarını fark etmediler. Ferhat birden durdu: “Eren, orada biri var!” Eren’in dizleri titredi. Tam o sırada arkadan bir ses geldi: “Çocuklar, hemen yere yatın!” Bu bir Türk gözcüsüydü. Hem onları korudu hem de güvenli bir hendeğe çekti. Üstelik testileri de aldı. Sonra ikisini Atatürk’ün çadırına doğru götürdü.
c. Yazma sürecinizi tema sonundaki “Yazma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak değerlendiriniz.
Cevap: (Örnek) Ölçeği tema sonunda doldurdum. Serim bölümüne uygun yazdığımı, olayları sıraladığımı ve konuşmalara yer verdiğimi “Evet” olarak işaretledim. İki paragraf yapmakta ve bağlantı ifadelerini kullanmakta “Kısmen” dedim. Geliştirmem gereken yönlerim paragrafları dengeli bölmek ve noktalamayı yeniden kontrol etmek.
Sayfa 98 Cevapları
Bu sayfada: “Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda” şiirini dinliyoruz. Şiirdeki kişileştirme ve benzetmeyi buluyoruz.
8. Etkinlik
a. Karekodu okutarak “Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda” adlı şiiri dikkatlice dinleyiniz.
Cevap: Şiiri dikkatle dinledim. Gemiyle ilgili dizelerde sesin nasıl değiştiğine kulak verdim.
b. Geminin gelmesiyle kayık, taka ve tayfalar Atatürk’e neden selam durmuş olabilir?
Cevap: Gemide Mustafa Kemal vardı ve o, milleti kurtuluşa götürecek komutandı. Kayık, taka ve tayfalar ona duydukları saygıyı ve güveni selam durarak göstermiş olabilir.
c. Dinlediğiniz şiirden alınan aşağıdaki bölümlerle ilgili soruların cevaplarını yazınız. (“Selam durdu kayığı, çaparı, takası, / Selam durdu tayfası.” dizeleri için) Şiirin bu bölümünde insana ait olan hangi özellik cansız bir varlığa verilmiştir? Bu söz sanatı nedir? Açıklayınız.
Cevap: Saygıyla selam vermek yalnızca insanın yapabileceği bir davranıştır. Şair bu davranışı kayık, çapa ve takaya yükleyerek kişileştirme yapmış.

Neden?
Şiirde “Selam durdu kayığı, çaparı takası, selam durdu tayfası.” diye geçiyor. Kayık ve çapa cansızdır, selam durmaz. İnsan gibi davranmaları kişileştirmedir.
(“Bir duman tüterdi bu geminin bacasından bir duman / Duman değildi bu! / Memleketin uçup giden kaygılarıydı.” dizeleri için) Geminin bacasından tüten dumanla ne arasında ilişki kurulmuştur? Bu söz sanatı nedir?
Cevap: Şair, tüten dumanı memleketin uçup giden kaygılarına benzetmiş. Burada benzetme sanatı var.

Neden?
Şiirde “Duman değildi bu, memleketin uçup giden kaygılarıydı.” deniyor. Duman havaya karışıp gider; şair kaygıların da öyle gittiğini söyleyerek iki şey arasında benzerlik kuruyor.
ç. Şairin şiirde söz sanatlarını kullanması şiiri nasıl etkilemiştir?
Cevap: Söz sanatları şiiri daha canlı ve duygulu yapmış. Gemiyi, dumanı ve kayığı hayal edebiliyoruz. Bu yüzden şiir daha çok aklımızda kalıyor.
Sayfa 99 Cevapları
Bu sayfada: Bir çocuğun hayali ile ailesinin beklentisi çatışınca neler olabileceğini konuşuyoruz.
Konuşalım
9. Etkinlik: “Bir çocuğun hayali ile ailesinin beklentisi çatıştığında neler olabilir?” sorusunun cevabına yönelik bir konuşma yapınız. (Yöntemlerden birini seçiniz: 1. Empati Kurarak Konuşma, 2. Soru-Cevap, 3. Kelime ve Kavram Havuzundan Seçerek Konuşma.)
Cevap: (Örnek, 1. yöntem) Ben annesi Zübeyde Hanım olsaydım, oğlumun hayalini önce dinlerdim. Benim beklentim farklı olsa da onun mutlu olmasını isterdim. Çocuk anlaşılmadığını düşünürse üzülür, aile ile arası açılabilir. Bu yüzden konuşarak ortak bir yol bulmak gerekir. Eğitimini aksatmaması ve hayalinden vazgeçmemesi için ona destek olurdum.

Soru sor ya da yorum yaz