5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 68-69-70-71 Cevapları 1. Kitap

Sanal müze turunda ilginizi çeken unsurları ve sanal tur sayesinde neler öğrendiğinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Turda sergilenen eşyalar ve eski fotoğraflar dikkatimi çekti. Müzeleri gezerek Atatürk’ün ve silah arkadaşlarının yaşadığı dönemi daha yakından görmüş oldum.

Atatürk’ün çocuklara ve eğitime verdiği değerle ilgili düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Atatürk, çocukların yarının büyükleri olduğuna inandığı için onlara çok değer verdi. Eğitimin ülkeyi ilerleteceğini düşündüğü için okullara ve öğretmenlere önem verdi. 23 Nisan’ı çocuklara armağan etmesi de bu inancı gösteriyor.

Anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını defterinize not ediniz. Bunların anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz.

Cevap: Filmde anlamını bilmediğim sözcükleri defterime yazdım, bağlamdan tahmin ettim. Sonra tahminlerimi TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ettim.

Filmi izlerken içeriğine odaklanarak anlamadığınız bölümleri not ediniz ve izleme bittikten sonra arkadaşlarınıza veya öğretmeninize sorunuz.

Cevap: Filmi dikkatle izledim, anlamadığım yerleri not aldım. İzleme bitince bunları öğretmenime sordum.

a. Filmin içeriğine yönelik tahminlerinizi ve tahminlerinizin gerekçelerini aşağıya yazınız.

Cevap: Tahminim: Film, küçük Mustafa’nın büyüyüp asker olma hayalini anlatacak. Gerekçem: Başlıkta Mustafa yazıyor ve kapak görselinde küçük bir çocuk, üniformalı bir askere selam durmuş. Çocuğun dik duruşu, askerlere hayranlığını gösteriyor.

b. Filmin içeriğiyle ilgili tahmininiz doğru çıktı mı? Nedenleriyle aşağıya yazınız.

Cevap: Tahminim büyük ölçüde doğru çıktı. Film gerçekten küçük Mustafa’nın asker olma hayalini anlatıyordu. Mustafa bu hayalini annesine açıkça söyledi ve vazgeçmedi. Ama filmin başında astronot olmak isteyen başka bir çocuk da vardı; onu hiç tahmin etmemiştim.

1. Filmin başındaki çocuk kahramanın yaşadığı ikilem nedir?

Cevap: Çocuk astronot olmak istiyor ama babası bunun çok zor olduğunu söylüyor ve ulaşabileceği hedefler koymasını istiyor. Hayalinden vazgeçmeli mi, peşinden mi gitmeli diye kararsız kalıyor; hayalini rafa kaldırınca da mutsuz oluyor.

2. Şemsi Efendi’nin Mustafa hakkındaki gözlemleri nelerdir?

Cevap: Şemsi Efendi, Mustafa’nın çalışkan olduğunu ve konuları çabuk kavradığını söylüyor. Mustafa’nın hevesli olup olmadığının eve gelince sorduğu sorulardan anlaşılacağını da ekliyor. Ona göre Mustafa kendi yolunu arayan bir çocuk.

3. Mustafa’nın hayali neydi? Mustafa hayallerini gerçekleştirmek için neler yaptı?

Cevap: Hayali asker olmaktı. Bunu annesine “Ben asker olacağım.” diyerek açıkça söyledi. Annesi endişelense de vazgeçmedi; askerî okul sınavlarına girmesi gerektiğini öğrenince bu yolda ısrarla yürüdü. Sonunda asker üniformasıyla annesinin karşısına çıktı.

İzlediğiniz içerikten üç farklı kelime veya kelime grubu seçiniz. Bunlardan birincisinin size çağrıştırdığı bir kelime veya kelime grubunu, ikincisinin pekiştirilmiş hâlini ve üçüncüsüyle oluşturduğunuz bir ikilemeyi ilgili alanlara yazınız.

Cevap:

• Seçtiğim kelime: hayal → Çağrıştırdığı kelime: uzay
• Seçtiğim kelime: güzel → Pekiştirilmiş hâli: güpegüzel
• Seçtiğim kelime: mutlu → Oluşturduğum ikileme: mutlu mutlu

a. Mustafa’nın asker üniformalı öğrenciyi ve yanındaki askeri görüp selam verdiği bölümü tekrar izleyiniz. Bu bölümde Mustafa, asker üniformalı öğrenci ve askerin neler hissetmiş olabileceğine dair ipuçlarını bulup aşağıya yazınız.

Cevap:

• Mustafa: Dik duruyor, elini alnına götürüp selam veriyor, askere bakıyor.
• Öğrenci: Fesli üniformasıyla dik ve kendinden emin yürüyor.
• Asker: Elini kasketine götürüp Mustafa’nın selamını alıyor.

b. Bulduğunuz ipuçlarından yola çıkarak kahramanların o anda neler hissetmiş olabileceğini tartışınız.

Cevap: Mustafa askerlere hayranlık duymuş, bir gün onlar gibi olmayı düşlemiştir. Öğrenci üniformasını taşımaktan gurur duyuyordur. Asker de küçük bir çocuğun saygısından memnun kalmıştır.

a. Aşağıdaki sorulara vereceğiniz cevaplardan hareketle filmin ana fikrini belirleyiniz.

Cevap:

• Hayale bağlılığın yaşamına etkisi: Mustafa asker olmaya karar verdikten sonra yolundan dönmedi; annesi “Askerlik zor iştir.” dese de ısrar etti. Bu bağlılık sayesinde 12 yaşında asker üniformasıyla annesinin karşısına çıktı.
• Öne çıkan kişilik özellikleri: Kararlı, çalışkan ve meraklı biri olarak gösteriliyor. Okuldan gelince babasına bir sürü soru soruyor, derslerini çabuk kavrıyor ve kararını açıkça söylüyor.
• Ana fikir: Hayalimizin peşinden vazgeçmeden gidersek zorluklar bizi durduramaz.

b. Yaptığınız açıklamaları ve izlediğiniz içerikte bulduğunuz kanıtları bir araya getirerek bu videoyu hazırlayanların vermek istediği mesajı belirleyip aşağıya yazınız.

Cevap: Hayalinden vazgeçmeyen ve kararlı çalışan çocuk, ne kadar zor görünse de hedefine ulaşır.

Aşağıdaki karekodları okutarak “Gizli Gazete” adlı metnin serim, düğüm, çözüm bölümlerini dinleyiniz. Bu bölümlerin neden bu şekilde adlandırıldığı üzerine düşünerek fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız. Ardından ilgili bölümlerin yanında yer alan soruları sözlü olarak cevaplayınız.

Cevap: Serim bölümünde olayın yeri, zamanı ve kahramanları ortaya serildiği için bu adı alır. Düğüm bölümünde olaylar karışır, bir düğüm gibi çözülmesi zorlaşır. Çözüm bölümünde ise bu düğüm çözülür ve olaylar sonuca bağlanır.

SERİM: Metnin serim bölümünde olayın geçtiği yer, zaman ve kahramanlar hakkında hangi ipuçları verilmiştir?

Cevap: Bu bölümü dinlerken olayın nerede ve ne zaman geçtiğini, kahramanların kim olduğunu not alıp sözlü olarak söylüyoruz.

DÜĞÜM: Olayların düğümlendiği bu bölümde, ilginizi çeken ve heyecanı artıran hangi detaylara yer verilmiştir?

Cevap: Bu bölümde olayları karıştıran ve merakı artıran ayrıntıları dinleyip kendi cümlelerimizle anlatıyoruz.

ÇÖZÜM: Düğüm bölümünde çıkmaza giren olaylar, çözüm bölümünde nasıl bir sonuca bağlanmıştır?

Cevap: Çıkmaza giren olayların nasıl çözüldüğünü ve hikâyenin nasıl bittiğini dinleyip sözlü olarak söylüyoruz.