5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 80-81-82-83 Cevapları 1. Kitap

a. Okuduğunuz metinden alınan aşağıdaki kelime ve kelime gruplarını inceleyiniz. Bunlardan temayla ilgili olanları belirleyip işaretleyiniz.

Cevap: Temayla (Millî Mücadele) ilgili olarak işaretlediklerim: yurt, cephe, vatan, düşman, bölük bölük.

b. İşaretlediğiniz kelime veya kelime gruplarından üçünü seçiniz. Seçtiğiniz kelime/kelime grubunu aşağıdaki yoncalardan birinin yaprağına yazınız. Diğer yapraklarına ise bu kelime/kelime grubunun pekiştirilmiş hâli, oluşturduğu ikileme veya çağrışım alanına giren kelimelerden uygun olanları yazınız. Daha sonra bunlardan seçtiğiniz birini bir cümlede kullanınız.

Cevap:

• Seçtiğim kelime: vatan → Çağrışım alanı: bayrak, toprak, millet → Cümlem: Vatan sevgisi hepimizin kalbinde yaşar.
• Seçtiğim kelime: cephe → Çağrışım alanı: siper, mermi, nöbet → Cümlem: Askerlerimiz cephede yiğitçe savaştı.
• Seçtiğim kelime: düşman → Çağrışım alanı: savaş, işgal, zulüm → Cümlem: Düşman, kahraman Mehmetçik karşısında geri çekildi.

a. Aşağıdaki metni yay ayraç içinde verilen ekleme ifadelerinden uygun olanları yazarak tamamlayınız. Her ifadeyi yalnızca bir kez kullanınız. (ayrıca, üstelik, hatta, bunun dışında, hem … hem …)

Cevap: Boşluklara sırasıyla şu ifadeler yazılır:

• ayrıca
• hatta
• bunun dışında
• üstelik
• hem … hem …

b. Yukarıdaki metinde geçen veya kendi belirleyeceğiniz üç farklı ekleme ifadesini seçiniz. Seçmiş olduğunuz bu ifadeleri kullanarak Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitime, bilime ve Türk diline verdiği önemi ifade eden üç cümle yazınız.

Cevap:

• Atatürk eğitime büyük önem verdi; üstelik yurdun her yerinde okullar açılmasını istedi.
• Bilimi yol gösterici kabul etti; ayrıca bilim insanlarının çalışmalarını destekledi.
• Türk diline sahip çıktı; hatta Türk Dil Kurumu’nu kurdurarak dil çalışmalarını başlattı.

a. Aşağıdaki görseli inceleyiniz ve metni okuyunuz.

Cevap: Görselde Hüseyin bir ağacın altında elinde kâğıtla yazı yazıyor, komutanı ona yaklaşıyor. Metinde Hüseyin komutanını görünce ayağa fırlayıp selam veriyor; komutan da ona ne yazdığını soruyor.

b. Yukarıda verilen metindeki karşılıklı konuşmanın devamını bir arkadaşınızla kurgulayınız. Kurguladığınız karşılıklı konuşmayı arkadaşınızla aşağıdaki yönergeler doğrultusunda sınıfta canlandırınız.

Cevap: Konuşmanın devamı şöyle olabilir:

• — Hayır komutanım, şiir yazamam. Anneme mektup yazıyorum; hem hasretimi anlatıyorum hem de iyi olduğumu bildiriyorum.
• — Güzel evladım. Annen seni bekliyordur. Mektubuna vatan için burada olduğumuzu da yaz; üstelik bu soğuğa rağmen morallerimizin yüksek olduğunu söyle.
• — Başüstüne komutanım. Annemden dua istesem uygun olur mu?
• — Elbette Hüseyin. Ayrıca ona selamlarımı da ilet. Bu mektup ona hem seni hem de bizim kararlılığımızı gösterir.
• — Emredersiniz komutanım. Yazmayı bitirince size okuyabilir miyim?

c. Karşılıklı konuşmanızı yukarıdaki yönergelere uygun bir şekilde gerçekleştirdiğinizi düşünüyor musunuz? Açıklayınız.

Cevap: Evet, düşünüyorum. Konuşmamda ekleme bildiren ifadeleri kullandım, komutana “komutanım” diye hitap ettim, arkadaşımla sırayla konuştum ve ona soru sordum.

a. Karekodu okutarak “Kastamonulu Şerife Bacı” adlı metni dikkatlice dinleyiniz.

Cevap: Karekodu okutup metni dikkatle dinledim.

b. Aşağıdaki tabloyu dinlediğiniz hikâyeden hareketle doldurunuz.

Cevap:

• Kişiler: Şerife Bacı, bebek kızı, öküzleri, kağnıcılar
• Zaman: Millî Mücadele yılları, karlı tipili bir kış günü
• Yer: Buz tutmuş, karlı daracık dağ yolları
• Olay akışı: Şerife Bacı öküzlerin yularını toplayıp kızına ninni söyleyerek yola çıkar. Tipi başlar; çamura saplanan arabayı iterek kurtarır ama çok zaman kaybeder. Kızının sesi çıkmayınca nefesini kontrol edip onu yeniden sırtına bağlar. Rüzgâr nefes almasını zorlaştırınca biraz dinlenmeyi düşünür.

c. Kahramanın davranışları Millî Mücadele Dönemi’ni yansıtmakta mıdır? Nedenleriyle aşağıya yazınız.

Cevap: Evet, yansıtmaktadır. O yıllarda pek çok kadın, Şerife Bacı gibi bebeğini sırtına bağlayıp kış koşullarında cepheye cephane taşıdı. Zorluklar karşısında pes etmedi.

ç. Kağnıların geçtiği buzlu dağ yolu, olayların gelişimini nasıl etkilemiştir? Yazınız.

Cevap: Yol buzlu ve karlı olduğu için tekerlekler sık sık çamura saplanmış, öküzler durmuş. Şerife Bacı her seferinde arabayı itmiş; yolculuk uzamış, tipi de işi zorlaştırmış.

d. Karekodu okutarak “Yazı Sandığı” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.

Cevap: Karekodu okutup “Yazı Sandığı” etkinliğini ekrandaki yönergelere göre tamamladım.